<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="en">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v5i1.1966</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013275</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>10.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="en">TRANSLATION EQUIVALENCE AND TRANSLATABILITY: A THEORETICAL REASSESSMENT</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ПЕРЕВОДЧЕСКАЯ ЭКВИВАЛЕНТНОСТЬ И ПЕРЕВОДИМОСТЬ: ТЕОРЕТИЧЕСКАЯ ПЕРЕОЦЕНКА</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="uz">
          <trans-title>TARJIMA EKVIVALENTLIGI VA TARJIMA QILINUVCHANLIK: NAZARIY QAYTA BAHOLASH</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Oybekova Gulnoza Oybek qizi</string-name>
          <aff>Namangan State University 161 Boburshokh Street, Namangan, Uzbekistan</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-02-05">
        <day>05</day>
        <month>02</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>1</issue>
      <fpage>81</fpage>
      <lpage>83</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013275/"/>
      <abstract xml:lang="en">
        <p>This article provides a theoretical reassessment of translation equivalence and translatability, which are central concepts in translation studies. It critically examines classical and contemporary views on equivalence, untranslatability, and the limits of transferring meaning between source and target texts. Translation is seen as a dynamic interpretative process instead of a fixed match between language units. Through qualitative theoretical analysis, the article combines linguistic, functional, and cultural approaches to translation. The analysis shows that equivalence should not mean exact sameness; it is a relative and context-dependent relationship influenced by textual function, audience expectations, and cultural norms. The findings suggest that claims of absolute untranslatability are mostly theoretical, as translators use various strategies to bridge linguistic and cultural gaps. This article argues that translation adequacy relies on functional and pragmatic alignment, rather than strict formal replication, leading to a more flexible understanding of translation across different fields.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В статье проводится теоретический пересмотр переводческой эквивалентности и переводимости — ключевых понятий переводоведения. Критически рассматриваются классические и современные взгляды на эквивалентность, непереводимость и пределы переноса смысла между исходным и переводным текстами. Перевод трактуется как динамический интерпретативный процесс, а не как фиксированное совпадение языковых единиц. На основе качественного теоретического анализа сочетаются лингвистические, функциональные и культурные подходы. Результаты показывают, что эквивалентность не означает точной тождественности; это относительное и контекстно обусловленное соотношение, на которое влияют функция текста, ожидания аудитории и культурные нормы. Выводы также свидетельствуют, что заявления об абсолютной непереводимости в основном носят теоретический характер, поскольку переводчики используют стратегии компенсации (парафра з, адаптацию, прагматическую корректировку) для преодоления языковых и культурных разрывов. В статье обосновывается, что адекватность перевода опирается на функционально‑прагматическое соответствие, а не на строгое формальное воспроизведение, что ведёт к более гибкому пониманию перевода в разных областях. /</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="uz">
        <p>Ushbu maqolada tarjima ekvivalentligi va tarjima qilinuvchanlik (translatability) tarjimashunoslikning markaziy tushunchalari sifatida nazariy jihatdan qayta ko‘rib chiqiladi. Maqolada ekvivalentlik, tarjima qilib bo‘lmaslik (untranslatability) va manba hamda maqsad matnlar o‘rtasida ma‘no ko‘chirishning chegaralari bo‘yicha klassik va zamonaviy qarashlar tanqidiy tahlil qilinadi. Tarjima til birliklari o‘rtasidagi qat‘iy moslik emas, balki dinamik, talqin qilinadigan jarayon sifatida yoritiladi. Sifatli nazariy tahlil asosida lingvistik, funksional va madaniy yondashuvlar uyg‘unlashtiriladi. Natijalar ekvivalentlik ‘mutlaq birxillik‘ emas, balki matn funksiyasi, auditoriya kutishlari va madaniy me‘yorlar ta‘sirida shakllanuvchi nisbiy hamda kontekstga bog‘liq munosabat ekanini ko‘rsatadi. Tadqiqot tarjimonlar turli strategiyalar (parafraz, adaptatsiya, pragmatik moslashtirish) orqali lingvistik va madaniy tafovutlarni bartaraf eta olishini, mutlaq tarjima qilib bo‘lmaslik haqidagi da‘volar esa ko‘proq nazariy xarakterga ega ekanini asoslaydi. Maqolada tarjimaning adekvatligi formal takrorlashdan ko‘ra funksional va pragmatik moslikka tayanishi ta‘kidlanadi.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>translation equivalence</kwd>
        <kwd>translatability</kwd>
        <kwd>untranslatability</kwd>
        <kwd>functional adequacy</kwd>
        <kwd>source text</kwd>
        <kwd>target text</kwd>
        <kwd>cultural transfer</kwd>
        <kwd>pragmatic context</kwd>
        <kwd>translation theory</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>переводческая эквивалентность</kwd>
        <kwd>переводимость</kwd>
        <kwd>непереводимость</kwd>
        <kwd>функциональная адекватность</kwd>
        <kwd>исходный текст</kwd>
        <kwd>переводной текст</kwd>
        <kwd>культурный перенос</kwd>
        <kwd>прагматический контекст</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>tarjima ekvivalentligi</kwd>
        <kwd>tarjima qilinuvchanlik</kwd>
        <kwd>tarjima qilib bo‘lmaslik</kwd>
        <kwd>funksional adekvatlik</kwd>
        <kwd>manba matn</kwd>
        <kwd>maqsad matn</kwd>
        <kwd>madaniy transfer</kwd>
        <kwd>pragmatik kontekst</kwd>
        <kwd>tarjima nazariyasi</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Bassnett, S. Translation Studies. 4th ed. London: Routledge, 2014.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Catford, J. C. A Linguistic Theory of Translation. Oxford: Oxford University Press, 1965.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Jakobson, R. On Linguistic Aspects of Translation. In: Brower, R. A. (ed.) On Translation. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1959, pp. 232-239.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Newmark, P. A Textbook of Translation. London: Prentice Hall, 1988.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Nida, E. A. Toward a Science of Translating. Leiden: E. J. Brill, 1964.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Nida, E. A. Language and Culture: Contexts in Translating. Amsterdam: John Benjamins, 2001.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Toury, G. Descriptive Translation Studies and Beyond. 2nd ed. Amsterdam: John Benjamins, 2012.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Vinay, J.-P., Darbelnet, J. Stylistique comparée du français et de l’anglais. Paris: Didier, 1958.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Venuti, L. The Translator’s Invisibility: A History of Translation. London: Routledge, 1995.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Pym, A. Exploring Translation Theories. 2nd ed. London: Routledge, 2014.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
