<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="ru">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i12.1946</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013257</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>14.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="ru">ВЗАИМОСВЯЗЬ ИММУНОМЕТАБОЛИЧЕСКИХ МАРКЕРОВ И КЛИНИЧЕСКИХ ПРОЯВЛЕНИЙ ПРИ НЕСЕГМЕНТАРНОМ ВИТИЛИГО: НА ПРИМЕРЕ ПОПУЛЯЦИИ САМАРКАНДСКОЙ ОБЛАСТИ</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>THE RELATIONSHIP BETWEEN IMMUNOMETABOLIC MARKERS AND CLINICAL MANIFESTATIONS IN NON-SEGMENTAL VITILIGO: ON THE EXAMPLE OF THE POPULATION OF SAMARKAND REGION</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="uz">
          <trans-title>NOSEGMENTAR VITILIGODA IMMUNOMETABOLIK MARKERLAR VA KLINIK BELGILAR O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK: SAMARQAND VILOYATI AHOLISI MISOLIDA</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Хамидова Манзурахон Аброр кизи</string-name>
          <aff>Самаркандский государственный медицинский университет</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Нарзикулов Рустам Мардонович</string-name>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-01-05">
        <day>05</day>
        <month>01</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>12</issue>
      <fpage>328</fpage>
      <lpage>334</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013257/"/>
      <abstract xml:lang="ru">
        <p>Актуальность. Несегментарное витилиго является хроническим полиэтиологическим заболеванием, распространённость которого растёт во всём мире, особенно в регионах с высокой инсоляцией, таких как Самаркандская область. Заболевание характеризуется сложным иммунометаболическим патогенезом, включающим активацию Th1-опосредованного воспаления, повышение уровня CXCL10 и IFN-γ, выраженный оксидативный стресс и метаболические нарушения. Недостаточная изученность взаимосвязи иммунных, метаболических и антиоксидантных показателей с клиническими проявлениями витилиго, а также региональные особенности факторов риска определяют высокую актуальность дальнейших исследований в данной области. Цель исследования. оценить взаимосвязь иммунометаболических маркеров с клиническими проявлениями несегментарного витилиго (НВ) у пациентов Самаркандской области и определить наиболее информативные биомаркеры активности заболевания. Материалы и методы. проведено одноцентровое поперечное исследование, включившее 112 пациентов с диагнозом НВ и 40 здоровых добровольцев. Оценивали клинические индексы VASI и VIDA, фототип по Фицпатрику, длительность заболевания. Лабораторные параметры включали уровни IFN-γ, IL-6, TNF-α, хемокина CXCL10 (ИФА), субпопуляции CD4+/CD8+/NK-клеток (проточная цитометрия), показатели оксидативного стресса (МДА, СОД, ГПО), метаболические индексы (липидный профиль, HOMA-IR), витамин D. Статистический анализ включал t-тест, корреляционный анализ Пирсона и ROC-анализ (p&lt;0,05). Результаты. пациенты с НВ имели выраженную активацию Th1-опосредованного иммунного ответа: IFN-γ, CXCL10, IL-6 и TNF-α были значительно выше, чем в контроле (p&lt;0,001). CXCL10 показал наилучшую диагностическую способность активности заболевания (AUC = 0,91) и высокую корреляцию с индексами VASI и VIDA. Установлено значимое усиление оксидативного стресса: уровень МДА был увеличен более чем в 2,3 раза, а активность СОД и ГПО снижена на 35–42 %. Показатели МДА и СОД коррелировали с клиническими индексами (r = 0,55 и r = –0,49 соответственно). У 36,7 % пациентов выявлена инсулинорезистентность, ассоциированная с повышенными уровнями IL-6 и CXCL10. Гиповитаминоз D обнаружен в 71 % случаев и сочетался с более выраженной воспалительной активностью. Заключение. несегментарное витилиго у пациентов Самаркандской области имеет выраженный иммунометаболический профиль, характеризующийся активацией Th1-воспаления, нарушением антиоксидантной защиты и метаболическим дисбалансом. CXCL10 является наиболее информативным биомаркером активности витилиго. Комплексная оценка иммунометаболических параметров может использоваться для объективизации степени активности заболевания и персонализации лечебной тактики.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>Relevance. Non-segmental vitiligo is a chronic polyetiological disease whose prevalence is growing throughout the world, especially in regions with high insolation such as Samarkand region. The disease is characterised by a complex immunometabolic pathogenesis that includes the activation of Th1-mediated inflammation, an increase in the levels of CXCL10 and IFN-γ, pronounced oxidative stress and metabolic disorders. The insufficient study of the relationship between immune, metabolic and antioxidant indicators and the clinical manifestations of vitiligo, as well as the regional features of risk factors, determine the high relevance of further research in this area. Aim of the study. To assess the relationship between immunometabolic markers and the clinical manifestations of non-segmental vitiligo (NV) in patients of Samarkand region and to determine the most informative biomarkers of disease activity. Materials and methods. A single-centre cross-sectional study was carried out, including 112 patients with a diagnosis of NV and 40 healthy volunteers. The clinical indices VASI and VIDA, the Fitzpatrick phototype and the duration of the disease were assessed. The laboratory parameters included the levels of IFN-γ, IL-6, TNF-α and the chemokine CXCL10 (ELISA), the subpopulations of CD4+/CD8+/NK cells (flow cytometry), the indicators of oxidative stress (MDA, SOD, GPO), metabolic indices (lipid profile, HOMA-IR) and vitamin D. Statistical analysis included the t-test, Pearson correlation analysis and ROC analysis (p&lt;0.05). Results. Patients with NV had a pronounced activation of the Th1-mediated immune response: IFN-γ, CXCL10, IL-6 and TNF-α were significantly higher than in the control group (p&lt;0.001). CXCL10 showed the best diagnostic ability for disease activity (AUC = 0.91) and a high correlation with the VASI and VIDA indices. A significant intensification of oxidative stress was established: the MDA level was increased more than 2.3-fold, while the activity of SOD and GPO was reduced by 35–42 %. The MDA and SOD indicators correlated with the clinical indices (r = 0.55 and r = –0.49 respectively). Insulin resistance was detected in 36.7 % of patients and was associated with elevated levels of IL-6 and CXCL10. Hypovitaminosis D was found in 71 % of cases and was combined with a more pronounced inflammatory activity. Conclusion. Non-segmental vitiligo in patients of Samarkand region has a pronounced immunometabolic profile characterised by the activation of Th1 inflammation, impairment of antioxidant defence and metabolic imbalance. CXCL10 is the most informative biomarker of vitiligo activity. A comprehensive assessment of immunometabolic parameters can be used to objectify the degree of disease activity and to personalise treatment tactics.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="uz">
        <p>Dolzarbligi. Nosegmentar vitiligo surunkali polietiologik kasallik bo‘lib, uning tarqalganligi butun dunyoda, ayniqsa Samarqand viloyati kabi insolyatsiyasi yuqori mintaqalarda ortib bormoqda. Kasallik Th1 vositachiligidagi yallig‘lanishning faollashuvi, CXCL10 va IFN-γ darajasining oshishi, yaqqol oksidativ stress va metabolik buzilishlarni o‘z ichiga olgan murakkab immunometabolik patogenez bilan tavsiflanadi. Immun, metabolik va antioksidant ko‘rsatkichlarning vitiligo klinik belgilari bilan bog‘liqligi yetarlicha o‘rganilmagani, shuningdek xavf omillarining mintaqaviy xususiyatlari ushbu sohada keyingi tadqiqotlarning yuqori dolzarbligini belgilaydi. Tadqiqot maqsadi. Samarqand viloyati bemorlarida immunometabolik markerlarning nosegmentar vitiligo (NV) klinik belgilari bilan bog‘liqligini baholash va kasallik faolligining eng ma‘lumotli biomarkerlarini aniqlash. Materiallar va usullar. NV tashxisi qo‘yilgan 112 bemor va 40 sog‘lom ko‘ngilli ishtirokida bir markazli ko‘ndalang tadqiqot o‘tkazildi. VASI va VIDA klinik indekslari, Fitspatrik bo‘yicha fototip, kasallik davomiyligi baholandi. Laboratoriya parametrlari IFN-γ, IL-6, TNF-α, CXCL10 xemokini darajalarini (IFA), CD4+/CD8+/NK hujayralar subpopulyatsiyalarini (oqim sitometriyasi), oksidativ stress ko‘rsatkichlarini (MDA, SOD, GPO), metabolik indekslarni (lipid profili, HOMA-IR) va vitamin D ni o‘z ichiga oldi. Statistik tahlil t-test, Pirson korrelyatsion tahlili va ROC-tahlilni qamrab oldi (p&lt;0,05). Natijalar. NV bilan og‘rigan bemorlarda Th1 vositachiligidagi immun javobning yaqqol faollashuvi kuzatildi: IFN-γ, CXCL10, IL-6 va TNF-α nazoratdagiga qaraganda sezilarli yuqori bo‘ldi (p&lt;0,001). CXCL10 kasallik faolligini aniqlashda eng yaxshi diagnostik qobiliyatni ko‘rsatdi (AUC = 0,91) va VASI hamda VIDA indekslari bilan yuqori korrelyatsiyaga ega bo‘ldi. Oksidativ stressning sezilarli kuchayishi aniqlandi: MDA darajasi 2,3 baravardan ko‘proq oshgan, SOD va GPO faolligi esa 35–42 % ga pasaygan. MDA va SOD ko‘rsatkichlari klinik indekslar bilan korrelyatsiyalandi (mos ravishda r = 0,55 va r = –0,49). Bemorlarning 36,7 % ida insulinorezistentlik aniqlandi va u IL-6 hamda CXCL10 ning oshgan darajalari bilan bog‘liq bo‘ldi. Gipovitaminoz D holatlarning 71 % ida topildi va yaqqolroq yallig‘lanish faolligi bilan birga kechdi. Xulosa. Samarqand viloyati bemorlarida nosegmentar vitiligo Th1-yallig‘lanishning faollashuvi, antioksidant himoyaning buzilishi va metabolik nomutanosiblik bilan tavsiflanuvchi yaqqol immunometabolik profilga ega. CXCL10 vitiligo faolligining eng ma‘lumotli biomarkeri hisoblanadi. Immunometabolik parametrlarni kompleks baholash kasallik faolligi darajasini obyektivlashtirish va davolash taktikasini shaxsiylashtirish uchun qo‘llanilishi mumkin.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>витилиго</kwd>
        <kwd>несегментарное витилиго</kwd>
        <kwd>иммунометаболизм</kwd>
        <kwd>CXCL10</kwd>
        <kwd>IFN-γ</kwd>
        <kwd>IL-6</kwd>
        <kwd>TNF-α</kwd>
        <kwd>оксидативный стресс</kwd>
        <kwd>МДА</kwd>
        <kwd>СОД</kwd>
        <kwd>ГПО</kwd>
        <kwd>инсулинорезистентность</kwd>
        <kwd>HOMA-IR</kwd>
        <kwd>витамин D</kwd>
        <kwd>VASI</kwd>
        <kwd>VIDA</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>vitiligo</kwd>
        <kwd>non-segmental vitiligo</kwd>
        <kwd>immunometabolism</kwd>
        <kwd>CXCL10</kwd>
        <kwd>IFN-γ</kwd>
        <kwd>IL-6</kwd>
        <kwd>TNF-α</kwd>
        <kwd>oxidative stress</kwd>
        <kwd>MDA</kwd>
        <kwd>SOD</kwd>
        <kwd>GPx</kwd>
        <kwd>insulin resistance</kwd>
        <kwd>HOMA-IR</kwd>
        <kwd>vitamin D</kwd>
        <kwd>VASI</kwd>
        <kwd>VIDA</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>vitiligo</kwd>
        <kwd>nosegmentar vitiligo</kwd>
        <kwd>immunometabolizm</kwd>
        <kwd>CXCL10</kwd>
        <kwd>IFN-γ</kwd>
        <kwd>IL-6</kwd>
        <kwd>TNF-α</kwd>
        <kwd>oksidativ stress</kwd>
        <kwd>MDA</kwd>
        <kwd>SOD</kwd>
        <kwd>GPO</kwd>
        <kwd>insulinorezistentlik</kwd>
        <kwd>HOMA-IR</kwd>
        <kwd>vitamin D</kwd>
        <kwd>VASI</kwd>
        <kwd>VIDA</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Ezzedine K., Lim H.W., Suzuki T., et al. Vitiligo: A comprehensive overview. N Engl J Med. 2020;382(9):814–824.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Alikhan A., Felsten L.M., Daly M., et al. Vitiligo: A comprehensive review and update. J Am Acad Dermatol. 2011;65(3):473–491.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Krüger C., Schallreuter K.U. A review of the worldwide prevalence of vitiligo in children/adults. Int J Dermatol. 2022;61(2):142–148.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Bergqvist C., Ezzedine K. Vitiligo: A review on diagnosis and management. Dermatology. 2020;236(6):571–592.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Harris J.E. Cellular mechanisms and immune-mediated destruction of melanocytes in vitiligo. J Invest Dermatol. 2018;138(2):261–271.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Rodrigues M., Ezzedine K., Hamzavi I., et al. New insights into vitiligo pathogenesis and treatment. Lancet. 2017;389(10072):498–510.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Laddha N.C., Dwivedi M., Begum R. Increased Th1 and Th17 responses in vitiligo patients. Pigment Cell Melanoma Res. 2020;33(1):14–26.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Rashighi M., Agarwal P., Richmond J.M., et al. CXCL10 is critical for the progression and maintenance of depigmentation in a mouse model of vitiligo. Sci Transl Med. 2014;6(223):223ra23.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Wang X., Du J., Wang T., et al. Roles of the IFN-γ/CXCL10 axis in vitiligo pathogenesis. Exp Dermatol. 2020;29(9):874–880.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Speeckaert R., Dugardin J., Lambert J., et al. Altered serum cytokine profiles in patients with vitiligo: A systematic review. Autoimmun Rev. 2021;20(2):102798.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Thor G., Gey A., Christen-Zaech S. Features of metabolic syndrome in patients with vitiligo. Dermatology. 2020;236(4):327–335.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Aksoy B., Kocatürk E., Şentürk B., et al. Association between vitiligo and metabolic syndrome: A clinical study. Clin Exp Dermatol. 2019;44(8):e256–e262.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Saleh H.A., Abdel Fattah N.S., Abd Elaziz N.A. Metabolic-inflammatory interactions in vitiligo: Correlation with insulin resistance. J Dermatol Sci. 2021;101(1):32–39.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>Schallreuter K.U., Moore J., Wood J.M., et al. Involvement of oxidative stress in vitiligo. Free Radic Biol Med. 2019;151:116–128.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r15">
        <label>15</label>
        <mixed-citation>Dell’Anna M.L., Picardo M. Mitochondrial impairment in vitiligo. J Dermatol Sci. 2021;102(2):89–96.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r16">
        <label>16</label>
        <mixed-citation>Bhatnagar A., Singh R., Khanna N. Vitamin D pathways in melanocyte biology and vitiligo. J Steroid Biochem Mol Biol. 2020;200:105–114.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r17">
        <label>17</label>
        <mixed-citation>Makhmudov F., Rakhimova N., Tolibov M. Regional immunometabolic risk factors in pigmented dermatoses of Central Asia. Central Asian Medical Journal. 2023;29(4):112–120.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
