<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i12.1935</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013246</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>14.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">ILDIZ KANALI INFEKSIYALARINING MIKROBIOLOGIK SPEKTRI VA ULARNING KLINIK AHAMIYATI: KIMYOVIY ISHLOV BERISH USULLARINING MIKROBIOLOGIK SAMARADORLIGI</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>THE MICROBIOLOGICAL SPECTRUM OF ROOT CANAL INFECTIONS AND THEIR CLINICAL SIGNIFICANCE: THE MICROBIOLOGICAL EFFECTIVENESS OF CHEMICAL TREATMENT METHODS</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>МИКРОБИОЛОГИЧЕСКИЙ СПЕКТР ИНФЕКЦИЙ КОРНЕВЫХ КАНАЛОВ И ИХ КЛИНИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ: МИКРОБИОЛОГИЧЕСКАЯ ЭФФЕКТИВНОСТЬ МЕТОДОВ ХИМИЧЕСКОЙ ОБРАБОТКИ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Sattarov Islomjon Ravshanjon o‘g‘li</string-name>
          <aff>Central Asian Medical University xalqaro tibbiyot universiteti assistenti</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-01-05">
        <day>05</day>
        <month>01</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>12</issue>
      <fpage>247</fpage>
      <lpage>253</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013246/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Ildiz kanali infeksiyalari endodontik patologiyalar orasida eng murakkab biologik jarayonlardan biri bo‘lib, ularning rivojlanishi ko‘p komponentli mikrobiologik ekotizim bilan bevosita bog‘liq. Ushbu ilmiy-nazariy maqolada ildiz kanali infeksiyalarining mikrobiologik spektri, mikroorganizmlarning tishning anatomik kanallari tizimida joylashuvi hamda ularning biologik barqarorligi tahlil qilinadi. Ildiz kanalining gidrologik xususiyatlari, dentin naychalari, lateral va qo‘shimcha kanallarning mikroblar kolonizatsiyasidagi roli nazariy asosda yoritiladi. Shuningdek, endodontik tish ildiz kanallariga kimyoviy ishlov berish usullarining mikrobiologik samaradorligi, ularning antibakterial spektri va biofilmlarga ta‘sir mexanizmlari ilmiy manbalar asosida baholanadi. Tadqiqot natijalari sifatida turli ilmiy maqolalar va dissertatsiya ishlari tahlil qilinib, kimyoviy irrigatsiya vositalarining mikroorganizmlarni inaktivatsiya qilishdagi ustunliklari va cheklovlari ko‘rsatib beriladi. Maqola endodontik dezinfeksiya jarayonlarini ilmiy asosda tushuntirishga xizmat qiladi hamda ildiz kanali infeksiyalarini samarali nazorat qilish bo‘yicha nazariy xulosalarni taklif etadi.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>Root canal infections are one of the most complex biological processes among endodontic pathologies, and their development is directly connected with a multicomponent microbiological ecosystem. This scientific and theoretical article analyses the microbiological spectrum of root canal infections, the localisation of microorganisms within the system of the anatomical canals of the tooth and their biological stability. The hydrological features of the root canal and the role of the dentinal tubules and of the lateral and accessory canals in microbial colonisation are described on a theoretical basis. In addition, the microbiological effectiveness of the chemical treatment methods applied to endodontic root canals, their antibacterial spectrum and their mechanisms of action on biofilms are evaluated on the basis of scientific sources. As the results of the research, various scientific articles and dissertations are analysed and the advantages and limitations of chemical irrigation agents in inactivating microorganisms are demonstrated. The article serves to explain the processes of endodontic disinfection on a scientific basis and offers theoretical conclusions on the effective control of root canal infections.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>Инфекции корневых каналов являются одним из наиболее сложных биологических процессов среди эндодонтических патологий, развитие которых напрямую связано с многокомпонентной микробиологической экосистемой. В данной научно-теоретической статье анализируется микробиологический спектр инфекций корневых каналов, локализация микроорганизмов в системе анатомических каналов зуба и их биологическая устойчивость. Теоретически рассматривается роль гидрологических особенностей корневого канала, дентинных канальцев, латеральных и дополнительных каналов в колонизации микроорганизмов. Кроме того, оценивается микробиологическая эффективность химической обработки эндодонтических корневых каналов, их антибактериальный спектр и механизмы воздействия на биоплёнки на основе научных источников. В результате анализа различных научных статей и диссертационных работ / показаны преимущества и ограничения химических ирригационных средств в инактивации микроорганизмов. Статья служит для научного объяснения процессов эндодонтической дезинфекции и предлагает теоретические выводы по эффективному контролю инфекций корневых каналов.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>ildiz kanali</kwd>
        <kwd>biofilm</kwd>
        <kwd>dentin naychalari</kwd>
        <kwd>anaerob bakteriyalar</kwd>
        <kwd>irrigatsiya</kwd>
        <kwd>antiseptiklar</kwd>
        <kwd>dezinfeksiya</kwd>
        <kwd>endodontiya</kwd>
        <kwd>kimyoviy ishlov</kwd>
        <kwd>mikroblar spektri</kwd>
        <kwd>gidrologiya</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>root canal</kwd>
        <kwd>biofilm</kwd>
        <kwd>dentinal tubules</kwd>
        <kwd>anaerobic bacteria</kwd>
        <kwd>irrigation</kwd>
        <kwd>antiseptics</kwd>
        <kwd>disinfection</kwd>
        <kwd>endodontics</kwd>
        <kwd>chemical treatment</kwd>
        <kwd>spectrum of microorganisms</kwd>
        <kwd>hydrology</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>корневой канал</kwd>
        <kwd>биоплёнка</kwd>
        <kwd>дентинные канальцы</kwd>
        <kwd>анаэробные бактерии</kwd>
        <kwd>ирригация</kwd>
        <kwd>антисептики</kwd>
        <kwd>дезинфекция</kwd>
        <kwd>эндодонтия</kwd>
        <kwd>химическая обработка</kwd>
        <kwd>спектр микроорганизмов</kwd>
        <kwd>гидрология</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Siqueira, J. F. (2008). Endodontic infections: concepts, paradigms, and perspectives. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Nair, P. N. R. (2004). Pathogenesis of apical periodontitis. Journal of Endodontics.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Sundqvist, G. (1994). Ecology of the root canal flora. Journal of Endodontics.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. (2025). Pulpitning etiologiyasi, patogenezi, morfologiyasi va klinik simptomlari. Modern Science and Research, 4(3), 829–838.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. (2025). Stomatologiyada tish kariesi: Etiologiyasi, diagnostika va davolash usullari. Modern Science and Research, 4(3), 821–828.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. (2025). Tish emal prizmalariga yopishib olgan tish blyashka matrixning mikrobiologiyasi va tarkibi. Modern Science and Research, 4(3), 815–820.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. (2025). Advances in oral health: Prevention, treatment, and systemic implications. American Journal of Education and Learning, 3(3), 1108–1114.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Tursunaliyev, Z., &amp; Ergashev, B. (2025). Bolalarda tish kariesini oldini olish usullari. Modern Science and Research, 4(4), 686–691.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. (2025). Karies va paradont kasalliklari profilaktikasi. Modern Science and Research, 4(4), 732–741.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. (2025). Psychological support for cancer patients. ИКРО журнал, 15(1), 164–</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Lumbar disk segmentlarining xavf zonalari. Anatomiya tadqiqotlari, 2020.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Cervical disk protruziyasi mexanizmi. Tibbiy anatomiya jurnali, 2019.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Diskdagi mikro-fasiyalar va stress kontsentratsiyasi. Biomechanics Letters, 2018.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>Genetik va metabolik omillarning disk strukturasiga ta’siri. Molekulyar tibbiyot, 2017.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r15">
        <label>15</label>
        <mixed-citation>Protruziya epidemiologiyasi va asimptomatik topilmalar. Radiologiya va diagnostika, 2022.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r16">
        <label>16</label>
        <mixed-citation>Umurtqa pog‘onasi yukini boshqarish va profilaktika. Ortopediya jurnali, 2021.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r17">
        <label>17</label>
        <mixed-citation>Disk degeneratsiyasi va patofiziologik jarayonlar. Anatomiya va fiziologiya, 2020.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r18">
        <label>18</label>
        <mixed-citation>Degenerativ jarayonlarni baholash usullari. Tibbiyot tadqiqotlari, 2019.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r19">
        <label>19</label>
        <mixed-citation>Protruziya va mushak-quvvat tizimi. Fizioterapiya va reabilitatsiya, 2018.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r20">
        <label>20</label>
        <mixed-citation>Anatomiya va biomexanik nazariyalar asosida protruziya tahlili. Ortopediya va tibbiyot, 2017.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r21">
        <label>21</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B., &amp; Raxmonov, Sh. (2025). Oral trichomoniasis: Epidemiology, pathogenesis, and clinical significance. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 19–27.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r22">
        <label>22</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B., &amp; Raxmonov, Sh. (2025). Transmission dynamics of tuberculosis: An epidemiological and biological perspective. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 28–35.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r23">
        <label>23</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. J. O‘g‘li. (2025). Uch shoxli nervning yallig‘lanishi: Klinikasi, etiologiyasi va davolash usullari. Research Focus, 4(3), 162–169.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r24">
        <label>24</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. J. (2025). Tish kariesi tarqalishining ijtimoiy va biologik omillari: Tahliliy yondashuv. Журнал научных исследований и их решений, 4(2), 427–430.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r25">
        <label>25</label>
        <mixed-citation>Raxmanov, Sh., Baxadirov, M., &amp; Ergashev, B. (2025). Skin diseases laboratory diagnosis. Международный мультидисциплинарный журнал исследований и разработок, 1(3), 130–132.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
