<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i12.1929</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013240</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>14.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">TISH KARIYESI PROFILAKTIKASIDA FTORNING BIOLOGIK VA KLINIK AHAMIYATI: STATISTIK TAHLIL</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>THE BIOLOGICAL AND CLINICAL SIGNIFICANCE OF FLUORINE IN THE PREVENTION OF DENTAL CARIES: A STATISTICAL ANALYSIS</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>БИОЛОГИЧЕСКОЕ И КЛИНИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ ФТОРА В ПРОФИЛАКТИКЕ КАРИЕСА ЗУБОВ: СТАТИСТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Mashrafjon Mashrafov Qahramonzod</string-name>
          <aff>Central Asian Medical University xalqaro tibbiyot universiteti assistenti</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-01-05">
        <day>05</day>
        <month>01</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>12</issue>
      <fpage>204</fpage>
      <lpage>209</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013240/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Tish kariyesi insoniyatda eng keng tarqalgan stomatologik kasalliklardan biri bo‘lib, uning rivojlanishi ko‘p omilli biologik va tashqi muhit omillari bilan bog‘liq. Ushbu ilmiy maqolada tish kariyesining profilaktikasida ftorning biologik va klinik ahamiyati nazariy asosda tahlil qilinadi. Ftorning tish qattiq to‘qimalari — emal va dentin — tuzilishiga ta‘siri, mineral almashinuvdagi roli hamda gidrologik muhit orqali organizmga tushish mexanizmlari yoritiladi. Maqolada epidemiologik va statistik tadqiqotlar asosida ftor konsentratsiyasining tish kariyesi tarqalishiga ta‘siri baholanadi. Shuningdek, ichimlik suvidagi ftor miqdori bilan kariyes intensivligi o‘rtasidagi bog‘liqlik ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilinadi. Olingan nazariy va statistik ma‘lumotlar ftorning optimal miqdorda qo‘llanishi tish kariyesining oldini olishda muhim profilaktik omil ekanligini ko‘rsatadi. Kalit so‘lar: tish kariyesi, ftor, emal, remineralizatsiya, demineralizatsiya, ichimlik suvi, gidrologiya, mineral almashinuvi. БИОЛОГИЧЕСКОЕ И КЛИНИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ ФТОРА В ПРОФИЛАКТИКЕ КАРИЕСА: СТАТИСТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>Dental caries is one of the most widespread dental diseases in humanity, and its development is connected with multifactorial biological and environmental factors. This scientific article provides a theoretical analysis of the biological and clinical significance of fluorine in the prevention of dental caries. It describes the effect of fluorine on the structure of the hard tissues of the tooth - enamel and dentine - its role in mineral metabolism, and the mechanisms by which it enters the organism through the hydrological environment. On the basis of epidemiological and statistical studies, the article evaluates the influence of fluorine concentration on the prevalence of dental caries. In addition, the relationship between the fluorine content of drinking water and the intensity of caries is analysed on the basis of the scientific literature. The theoretical and statistical data obtained show that the use of fluorine in optimal amounts is an important preventive factor in preventing dental caries.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>Кариес зубов является одним из наиболее распространённых стоматологических заболеваний человечества, развитие которого связано с множеством биологических и факторов внешней среды. В данной научной статье на теоретической основе анализируется биологическое и клиническое значение фтора в профилактике кариеса зубов. Освещается влияние фтора на структуру твёрдых тканей зуба — эмали и дентина, его роль в минеральном обмене, а также механизмы поступления в организм через гидрологическую среду. На основе эпидемиологических и статистических исследований оценивается влияние концентрации фтора на распространённость кариеса зубов. Кроме того, на основе научной литературы анализируется взаимосвязь между содержанием фтора в питьевой воде и интенсивностью кариеса. Полученные теоретические и статистические данные свидетельствуют о том, что применение фтора в оптимальных количествах является важным профилактическим фактором в предупреждении кариеса зубов.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>tish kariyesi</kwd>
        <kwd>ftor</kwd>
        <kwd>emal</kwd>
        <kwd>remineralizatsiya</kwd>
        <kwd>demineralizatsiya</kwd>
        <kwd>ichimlik suvi</kwd>
        <kwd>gidrologiya</kwd>
        <kwd>mineral almashinuvi</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>dental caries</kwd>
        <kwd>fluorine</kwd>
        <kwd>enamel</kwd>
        <kwd>remineralization</kwd>
        <kwd>demineralization</kwd>
        <kwd>drinking water</kwd>
        <kwd>hydrology</kwd>
        <kwd>mineral metabolism</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>кариес зубов</kwd>
        <kwd>фтор</kwd>
        <kwd>эмаль</kwd>
        <kwd>реминерализация</kwd>
        <kwd>деминерализация</kwd>
        <kwd>питьевая вода</kwd>
        <kwd>гидрология</kwd>
        <kwd>минеральный обмен</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Featherstone, J. D. (2000). The science and practice of caries prevention.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>ten Cate, J. M. (1999). Current concepts on the theories of the mechanism of action of fluoride.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>World Health Organization. (2017). Oral health surveys: Basic methods.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Limeback, H. (2012). Comprehensive preventive dentistry.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Petersen, P. E. (2003). The World Oral Health Report.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Kidd, E., &amp; Fejerskov, O. (2016). Dental caries: The disease and its clinical management.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Dean, H. T. (1942). The investigation of physiological effects by the epidemiological method.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Fejerskov, O., Nyvad, B., &amp; Kidd, E. (2015). Dental caries: The disease and its management.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Burt, B. A., &amp; Eklund, S. A. (2005). Dentistry, dental practice, and the community.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Whitford, G. M. (1996). The metabolism and toxicity of fluoride.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B., &amp; Raxmonov, Sh. (2025). Oral trichomoniasis: Epidemiology, pathogenesis, and clinical significance. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 19–27.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B., &amp; Raxmonov, Sh. (2025). Transmission dynamics of tuberculosis: An epidemiological and biological perspective. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 28–35.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. J. O‘g‘li. (2025). Uch shoxli nervning yallig‘lanishi: Klinikasi, etiologiyasi va davolash usullari. Research Focus, 4(3), 162–169.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. J. (2025). Tish kariesi tarqalishining ijtimoiy va biologik omillari: Tahliliy yondashuv. Журнал научных исследований и их решений, 4(2), 427–430.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r15">
        <label>15</label>
        <mixed-citation>Raxmanov, Sh., Baxadirov, M., &amp; Ergashev, B. (2025). Skin diseases laboratory diagnosis. Международный мультидисциплинарный журнал исследований и разработок, 1(3), 130–</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r16">
        <label>16</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. J. (2025). Tish olish operatsiyasidan keyin yuzaga chiqishi mumkin bo‘lgan asoratlar. Журнал научных исследований и их решений, 4(2), 421–426.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r17">
        <label>17</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. J. (2025). Tish og‘rig‘ining etiologiyasi, klinik belgilari va zamonaviy davolash usullari. Ta’lim Taraqqiyoti, 1(1), 57–63.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r18">
        <label>18</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. J. (2025). To‘liq va qisman adentiya etiologiyasi va patogenezidagi muhim faktorlar. Is’hoqxon Ibrat Followers Journal, 1(1), 9–17.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r19">
        <label>19</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. J. (2025). Yuz nervining yallig‘lanishi: Klinikasi, etiologiyasi, davolash usullari. Research Focus, 4(3), 155–161.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r20">
        <label>20</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. J. (2025). Energetik ichimliklarning tish emal qavatiga ta’siri va oldini olish usullari (adabiyotlar sharhi). Журнал научных исследований и их решений, 4(2), 416–420.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r21">
        <label>21</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. J. Oglu. (2025). Kennedy classification: Its significance. Tabib, 1(1), 1–7.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r22">
        <label>22</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. (2023). Tish toshlari. Models and Methods for Increasing the Efficiency of Innovative Research, 1(2), 67–75.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r23">
        <label>23</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. (2025). Etiology and pathogenesis of acute periodontitis. Modern Science and Research, 4(5), 596–601.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r24">
        <label>24</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. (2025). The impact of energy drink consumption on the development and mineralization of teeth in adolescents. Академические исследования в современной науке, 4(31), 52–55.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r25">
        <label>25</label>
        <mixed-citation>Ergashev, B. (2025). Optimizing non-removable orthodontic treatment through individualized therapeutic programs for irreversible malocclusions. Естественные науки в современном мире, 4(7), 60–62.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
