<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i11.1888</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013202</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>16.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">SAMARQAND VILOYATIDA BALIQLAR LIGULYOZINING TARQALISHI VA ZARARLANGAN BALIQLAR GO‘SHTINI VETERINARIYA-SANITARIYA JIHATIDAN BAHOLASH</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>THE SPREAD OF FISH LIGULOSIS IN THE SAMARKAND REGION AND THE VETERINARY-SANITARY ASSESSMENT OF THE MEAT OF INFECTED FISH</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>РАСПРОСТРАНЕНИЕ ЛИГУЛИОЗА РЫБ В САМАРКАНДСКОЙ ОБЛАСТИ И ВЕТЕРИНАРНО-САНИТАРНАЯ ОЦЕНКА ЗАРАЖЕННОГО МЯСА РЫБ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Xamrayev Asqar Xasanovich</string-name>
          <aff>v.f.f.d. (PhD), Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2025-12-05">
        <day>05</day>
        <month>12</month>
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>11</issue>
      <fpage>407</fpage>
      <lpage>411</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013202/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Maqolada Samarqand viloyatining suv havzalarida baliqlar liguliyozining epizootologik holati o‘rganilgan. Tadqiqot jarayonida zararlangan baliqlarning tana uzunligi, massasi, Ligula intestinalis parazitining tana uzunligi, shuningdek, invaziya intensivligi (II) ko‘rsatkichlari aniqlangan. Bundan tashqari, maqolada baliq go‘shtining asosiy organoleptik (tashqi ko‘rinish, hid, konsistensiya) va biokimyoviy (pH, oqsil, yog‘, glikogen miqdori) ko‘rsatkichlarining invaziya intensivligiga qarab o‘zgarish dinamikasi tahlil qilingan. Olingan natijalar baliqlarning fiziologik holati, mahsulot sifati va ularning veterinariya-sanitariya bahosiga ta‘sir etuvchi omillarni aniqlashga imkon bergan.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>The article studies the epizootological situation of ligulosis of fish in the water bodies of the Samarkand region. In the course of the research, the body length and the mass of the infected fish, the body length of the parasite Ligula intestinalis and the indicators of the intensity of invasion (II) were determined. In addition, the article analyses the dynamics of the changes in the main organoleptic (appearance, smell, consistency) and biochemical (pH, protein, fat and glycogen content) indicators of fish meat depending on the intensity of invasion. The results obtained made it possible to identify the factors influencing the physiological state of the fish, the quality of the product and their veterinary-sanitary assessment.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В статье изучена эпизоотологическая ситуация по лигулиозу рыб в водоемах Самаркандской области. В ходе исследований определялись длина тела, масса зараженной рыбы, длина тела паразита Ligula intestinalis, а также показатели интенсивности инвазии (ИИ). Кроме того, в статье проанализирована динамика изменения основных органолептических (внешний вид, запах, консистенция) и биохимических (рН, содержание белка, жира, гликогена) показателей мяса рыб в зависимости от интенсивности инвазии. Полученные результаты позволили определить факторы, влияющие на физиологическое состояние рыбы, качество продукции и ее ветеринарно-санитарную оценку.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>Ligulyoz</kwd>
        <kwd>Ligula intestinalis</kwd>
        <kwd>vodorod ionlar ko‘rsatkichi (pH)</kwd>
        <kwd>karpsimon</kwd>
        <kwd>sazan</kwd>
        <kwd>kumushtovon baliq (karas)</kwd>
        <kwd>chipor do‘ngpeshona</kwd>
        <kwd>baliqlarning uzunligi</kwd>
        <kwd>massasi</kwd>
        <kwd>L.intestinalisning tana uzunligi invaziya intensivligi</kwd>
        <kwd>inavziya ekstensivligi</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>Ligulosis</kwd>
        <kwd>Ligula intestinalis</kwd>
        <kwd>hydrogen ion index (pH)</kwd>
        <kwd>cyprinids</kwd>
        <kwd>common carp</kwd>
        <kwd>crucian carp (karas)</kwd>
        <kwd>spotted silver carp</kwd>
        <kwd>length of fish</kwd>
        <kwd>weight</kwd>
        <kwd>body length of L. intestinalis, intensity of invasion</kwd>
        <kwd>extensity of invasion</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>Лигулёз</kwd>
        <kwd>Ligula intestinalis</kwd>
        <kwd>водородный показатель (рН)</kwd>
        <kwd>карповые</kwd>
        <kwd>карп</kwd>
        <kwd>белый толстолобик (карас)</kwd>
        <kwd>карась</kwd>
        <kwd>длина</kwd>
        <kwd>масса рыбы</kwd>
        <kwd>длина тела L. intestinalis</kwd>
        <kwd>интенсивность инвазии</kwd>
        <kwd>экстенсивность инвазии</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Xolmirzayev D., Haqberdiyev P.S., Shohimardonov D.R., Shaptaqov E.S., Baliqchilik asoslari. Kasb-hunar kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma. Toshkent, 2016. 179-182 bet.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Головина Н.А. Ветеринарно-санитарная экспертиза гидробионтов. Лабораторный практикум / Н.А. Головина // - М. - МОРКНИГА – г. 2010. - 198 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Извекова Г.И., Кузьмина В.В., Влияние заражения плероцеркоидами Ligula intestinalis на активность пищеварительных ферментов и содержание гликогена в тканях леща // Паразитология, г.1996. №1. С. 45.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Серветник Г.Е., Зотов В.В., Медников А.В. Ветеринарно-санитарные и экологические мероприятия, обеспечивающие безопасность выращиваемой рыбы на водоемах комплексного назначения. Российский журнал «Проблемы ветеринарной санитарии, гигиены и экологии». М.: г. 2017. №2. -88-92 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Соколова А.М. Санитарно-гигиеническая экспертиза пресноводной рыбы: методическое пособие / А.М. Соколова, Ю.А. Черемин, С.Н. Ченцова.Ю.Р. Горбунова // - Астрахань - Изд-во Астраханской медицинской академии – г. 2008. - 34 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Xamrayev A.X. va boshqalar. Baliqlarni ixtiologik va parazitologik tekshirish usullari. Maqola. “Veterinariya meditsinasi” ilmiy-ommabop jurnali. –Toshkent, 2020-yil. – №9. – B. 26-28.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Хамраев А.Х., Даминов А.С. Карпсимон балиқлар лигулёзида балиқ гўштининг кимёвий таркиби ва биологик қийматининг ўзгариши. Мақола. “Ветеринария медицинаси” илмий-оммабоп журнали. –Тошкент, 2022-йил. – №3. –Б. 26-28.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Xamrayev A.X., Daminov A.S., Ibragimov F.B.“Karpsimon baliqlardan tadqiqot obyekti sifatida olingan chipor do‘ngpeshona, kumush tovon, sazan hamda zog‘ora baliqlarining ayrim xususiyatlari”. “Veterinariya va chorvachilik sohasida dolzarb muammolar va ularning yechimi” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari TO’PLAMI. Samarqand, 2023-yil. 12-13 may. 17-21 b.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
