<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="ru">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i9.1789</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013107</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>16.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="ru">ГУБКООБРАЗНАЯ ЭНЦЕФАЛОПАТИЯ КРУПНОГО РОГАТОГО СКОТА</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>BOVINE SPONGIFORM ENCEPHALOPATHY</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="uz">
          <trans-title>QORAMOLLARNING GUBKASIMON ENSEFALOPATIYASI</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>О.А.Джураев</string-name>
          <aff>к.в.н., ст. науч. сотр.</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Г.Х.Мамадуллаев</string-name>
          <aff>д.в.н., ст. науч. сотр.</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Н.И.Наврузов</string-name>
          <aff>д.ф.в.н., ст. науч. сотр.</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2025-10-05">
        <day>05</day>
        <month>10</month>
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>9</issue>
      <fpage>221</fpage>
      <lpage>227</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013107/"/>
      <abstract xml:lang="ru">
        <p>В статье обсуждены сведения, освещенные в научных литературных источниках, о патогенном воздействии при губкообразной энцефалопатии КРС прионного белка PrPSc как инфекционного агента. Освещены пути передачи животным патогенной формы PrPSc, в том числе и при использовании в рацион сырья животного происхождения. Приведены основные клинические признаки и методы диагностики данного заболевания, инфекционная активность различных тканей организма животных к PrPSc, ветеринарно-санитарные правила по профилактике и ликвидации при возникновении болезни, а также официальные сведения Всемирной организации здравоохранения животных (бывший МЭБ).</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>The article discusses the information covered in scientific literature sources on the pathogenic effect of the prion protein PrPSc as an infectious agent in bovine spongiform encephalopathy. The routes of transmission of the pathogenic form of PrPSc to animals, including through the use of raw materials of animal origin in the ration, are described. The main clinical signs and diagnostic methods of this disease, the infectious activity of various tissues of the animal organism with respect to PrPSc, the veterinary and sanitary rules for prevention and eradication when the disease occurs, as well as the official data of the World Organisation for Animal Health (formerly OIE), are presented.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="uz">
        <p>Maqolada qoramollarning gubkasimon ensefalopatiyasida PrPSc prion oqsilining yuqumli agent sifatidagi patogen ta‘siri to‘g‘risida ilmiy adabiyot manbalarida yoritilgan ma‘lumotlar muhokama qilingan. PrPScning patogen shakli hayvonlarga yuqish yo‘llari, jumladan hayvon kelib chiqishli xom ashyoni ratsionda ishlatish orqali yuqishi yoritilgan. Ushbu kasallikning asosiy klinik belgilari va tashxislash usullari, hayvon organizmi turli to‘qimalarining PrPScga nisbatan yuqumli faolligi, kasallik yuzaga kelganda uning oldini olish va tugatish bo‘yicha veterinariya-sanitariya qoidalari, shuningdek Jahon hayvonlar sog‘lig‘i tashkiloti (sobiq XEB) ning rasmiy ma‘lumotlari keltirilgan.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>губкообразная энцефалопатия</kwd>
        <kwd>коровье бешенство</kwd>
        <kwd>прион</kwd>
        <kwd>белок</kwd>
        <kwd>PrPSc</kwd>
        <kwd>белковые фибриллы</kwd>
        <kwd>нуклеиновая кислота</kwd>
        <kwd>инфекционная активность</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>spongiform encephalopathy</kwd>
        <kwd>mad cow disease</kwd>
        <kwd>prion</kwd>
        <kwd>protein</kwd>
        <kwd>PrPSc</kwd>
        <kwd>protein fibrils</kwd>
        <kwd>nucleic acid</kwd>
        <kwd>infectious activity</kwd>
        <kwd>transmissible infections</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>gubkasimon ensefalopatiya</kwd>
        <kwd>sigirlarning telbaligi</kwd>
        <kwd>prion</kwd>
        <kwd>oqsil</kwd>
        <kwd>PrPSc</kwd>
        <kwd>oqsil fibrillalari</kwd>
        <kwd>nuklein kislota</kwd>
        <kwd>infeksion faollik</kwd>
        <kwd>transmissiv infeksiyalar</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>“Болезни крупного рогатого скота и овец”. П.А.Красочко и соавт. Махачкала. 2007. 657 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>“Ветеринарная энциклопедия”. Минск.”Белорусская энциклопедия”. В 2-[ томах, т. 2. 2013. 600 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Гусева Е.В., Сатина Т.А., Рыбаков С.С. “Губкообразная энцефалопатия крупного рогатого скота”. ОКНИИиМС. Владимир. 1997. 91 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Ибодуллаев Ф., Бўтаев М., Отабеков Н. ”Қорамолларнинг пўкаксимон энцефалопатияси (Коровье бешенство)”. Самарқанд, 2002. 32 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>“Иммуноблотинг при диагностике губкообразной энцефалопатии крупного рогатого скота”. Уч. пособ. Красочко Н.А., Притыченко А.Н., Бойчук С.В. Ласенко А.П. Изд. УО ВГАВМ, Витебск. 2005. 25 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Ковалев Н.А., Красочко П.А. «Вирусы и прионы в патологии животных и человека». Монография. Минск, «Белорусская наука». 2012. 426 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Красочко П.А., Полещук Н.Н., Бойчук С.В. «Состояние диагностики губкообразной энцефалопатии крупного рогатого скота». Ж. «Эпизоотология Иммунобиология Фармакология Санитария». 2005, № 2. С.14-16.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Красочко П.А. и соавт. «Использование различных типов антител в диагностике прионных инфекций крупного рогатого скота». Ветеринарная наука – производству. Сб. н. тр. Минск, 2005. С. 43-50.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Красочко П.А., Ламан А.М. “Губкообразная энцефалопатия крупного рогатого скота”. 2018. https:// cyberleninka. ru.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Рыбаков С.С., Егоров А.А. «Достижения в области лабораторной диагностики губкообразной энцефалопатии КРС». https:// cyberleninka. ru.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Хамдамов Х.А. ва бошқ. “Қорамоллар пўкаксимон энцефалопатияси касаллигининг профилактикаси, диагностикаси, чеклаш ва бошқа тадбирларни ўтказиш, унинг тарқалишини олдини олиш ҳамда ўчоқларини бартараф этиш учун карантин қўйиш ва бекор қилишда ветеринария қоидалари”. Тавсиянома. Тошкент, 2021. 12 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Arrow V. “Bovine spongiform encephalopathy (BSE). Suspect cases – carcass disposal”. State Vet. J. 1995. Vol. 5, N 2. P.3-4.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Bradley R. “Bovine spongiform encephalopathy (BSE): the current situation and research”. Eur. J. Epidemiol. 1991. Vol.7 P.532-534. <pub-id pub-id-type="doi">10.1007/bf00143136</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>Bradley R., Wilesmith J.W. “Epidemiology and control of Bovine spongiform encephalopathy (BSE)”. Brit. Med. Bull. 1993. Vol. 49. N 4. P.932-939. <pub-id pub-id-type="doi">10.1093/oxfordjournals.bmb.a072654</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r15">
        <label>15</label>
        <mixed-citation>Taylor D.M. “Deactivation of BSE and scrapie agents: rendering and other UK studies”. Transmissible spongiform encephalopathies: Proc. Consultation BSE Sci. Vet. Comm. Commiss. Europ. Communit. Bruxselles, 14-15 Sert. 1993. Bruxselles, 1994. P. 205-223.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
