<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i9.1776</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013094</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>14.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">O‘TKIR BITISHMALI INGICHKA ICHAK TUTILISHINING PROFILAKTIKASI: YANGI TEXNOLOGIYALAR VA YONDASHUVLAR</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>PREVENTION OF ACUTE ADHESIVE SMALL BOWEL OBSTRUCTION: NEW TECHNOLOGIES AND APPROACHES</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ПРОФИЛАКТИКА ОСТРОЙ СПАЕЧНОЙ ТОНКОКИШЕЧНОЙ НЕПРОХОДИМОСТИ: НОВЫЕ ТЕХНОЛОГИИ И ПОДХОДЫ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Mustafaqulov Ishnazar Boynazarovich</string-name>
          <aff>Samarqand davlat tibbiyot universiteti davolash fakulteti 2-xirurgik kasalliklar kafedrasi professori vazifasini bajaruvchi, tibbiyot fanlari doktori</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Choriyev Hayitmurod</string-name>
          <aff>Toshkent tibbiyot universiteti Termiz filiali umumiy jarrohlik va urologiya kafedrasi assistenti.</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Jo‘rayeva Zilola Aramovna</string-name>
          <aff>Samarqand davlat tibbiyot universiteti endokrinologiya kafedrasi assistenti, falsafa doktori (PhD)</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2025-10-05">
        <day>05</day>
        <month>10</month>
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>9</issue>
      <fpage>128</fpage>
      <lpage>135</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013094/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Qorin bo‘shlig‘ining bitishma kasalligi abdominal jarrohlikning eng keng tarqalgan va klinik jihatdan muhim muammolaridan biridir. Turli tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, qorin bo‘shlig‘idagi jarrohlik amaliyotlaridan so‘ng bitishmalarning shakllanishi bemorlarning 67- 93 foizida kuzatiladi. Bu bitishmalar har doim ham darhol namoyon bo‘lmaydi, balki operatsiyadan yillar o‘tgach yuzaga chiqishi mumkin. Bitishma jarayoni ko‘plab asoratlarning asosini tashkil etadi. Ular orasida eng og‘iri va xavflisi o‘tkir bitishmali ingichka ichak tutilishi (O‘BIT) hisoblanadi. Bu holat o‘z vaqtida tashxis qo‘yilmasa va davolanmasa, o‘lim darajasining yuqori bo‘lishiga olib keladi, shuningdek, sezilarli ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlarga sabab bo‘ladi. Muammoning dolzarbligi nafaqat uning keng tarqalganligi, balki oldini olishning murakkabligi bilan ham bog‘liq. Jarrohlik texnologiyalari rivojlanishi, operatsiya usullari takomillashuvi va yangi materiallar paydo bo‘lishiga qaramay, bitishma kasalligining qaytalanish darajasi yuqoriligicha qolmoqda. Bu patologik bitishmalarning oldini olish uchun eng maqbul yondashuvlarni izlashni talab etadi. Bu esa o‘z navbatida operatsiyadan keyingi kasallanish va o‘lim holatlarini kamaytirish uchun bevosita ahamiyatga ega.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>Adhesive disease of the abdominal cavity is one of the most widespread and clinically significant problems of abdominal surgery. According to the results of various studies, the formation of adhesions after abdominal surgical procedures is observed in 67-93 percent of patients. These adhesions do not always manifest themselves immediately; they may appear years after the operation. The adhesive process underlies many complications. The most severe and dangerous among them is acute adhesive small bowel obstruction (AASBO). If this condition is not diagnosed and treated in a timely manner, it leads to a high mortality rate and also causes considerable socio-economic consequences. The relevance of the problem is connected not only with its prevalence but also with the complexity of its prevention. Despite the development of surgical technologies, the improvement of operative techniques and the appearance of new materials, the recurrence rate of adhesive disease remains high. This requires the search for the most appropriate approaches to preventing pathological adhesion formation. This, in turn, is of direct importance for reducing postoperative morbidity and mortality.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>Спайки брюшной полости являются одной из наиболее распространенных и клинически значимых проблем в абдоминальной хирургии. По данным различных исследований, образование спаек после абдоминальных операций наблюдается у 67–93% пациентов. Эти спайки не всегда проявляются сразу, а могут возникать спустя годы после операции. Спаечный процесс лежит в основе многих осложнений. Наиболее тяжёлым и опасным из них является острая спаечная тонкокишечная непроходимость (ОСН). Отсутствие своевременной диагностики и лечения приводит к высокой летальности, а также имеет значительные социально-экономические последствия. Актуальность проблемы обусловлена не только её распространённостью, но и сложностью профилактики. Несмотря на развитие хирургических технологий, совершенствование хирургической техники и появление новых материалов, частота рецидивов спаек остаётся высокой. Это требует поиска оптимальных подходов к профилактике патологического спайкообразования. Это, в свою очередь, имеет непосредственное значение для снижения послеоперационной заболеваемости и смертности. /</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>bitishma kasalligi</kwd>
        <kwd>ingichka ichak tutilishi</kwd>
        <kwd>qorin bo‘shlig‘i jarrohligi</kwd>
        <kwd>takrorlanuvchi ichak tutilishi</kwd>
        <kwd>qorin pardaning jarrohlik jarohati</kwd>
        <kwd>Faculty of Medicine</kwd>
        <kwd>Samarkand State Medical University</kwd>
        <kwd>Samarkand State Medical University</kwd>
        <kwd>Uzbekistan 129 https://</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>bitishma kasalligi</kwd>
        <kwd>ingichka ichak tutilishi</kwd>
        <kwd>qorin bo‘shlig‘i jarrohligi</kwd>
        <kwd>takrorlanuvchi ichak tutilishi</kwd>
        <kwd>qorin pardaning jarrohlik jarohati</kwd>
        <kwd>yallig‘lanish jarayoni</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>спаечная болезнь</kwd>
        <kwd>тонкокишечная н епроходимость</kwd>
        <kwd>абдоминальная хирургия</kwd>
        <kwd>рецидивирующая кишечная непроходимость</kwd>
        <kwd>хирургическая травма брюшины</kwd>
        <kwd>воспалительный процесс</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>МУСТАФАКУЛОВ И. Б. и др. QO&apos;SHMA ABDOMINAL SHIKASTLANISHLARIDA&quot; DEMAGE CONTROL&quot; QO&apos;YISH TAKTIKASI //ЖУРНАЛ БИОМЕДИЦИНЫ И ПРАКТИКИ. – 2022. – Т. 7. – №. 3.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Карабаев Х. К. и др. Результаты хирургического лечения ожогового сепсиса //Журнал Неотложная хирургия им. ИИ Джанелидзе. – 2021. – №. S1. – С. 29-30.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Мустафакулов И. Б. и др. INTESTINAL INJURIES IN COMBINED ABDOMINAL TRAUMA //УЗБЕКСКИЙ МЕДИЦИНСКИЙ ЖУРНАЛ.-2021.-№. SPECIAL. – Т. 1.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Турсунов Б. С. и др. Патоморфологические изменения в органах дыхания при термоингаляционной травме //Сборник научных трудов. – 2005. – Т. 1. – С. 209.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Мустафакуов И., Умедов Х. СИНДРОМ ВНУТРИБРЮШНОЙ ГИПЕРТЕНЗИИ ПРИ СОЧЕТАННЫХ АБДОМИНАЛЬНЫХ ТРАВМАХ //Журнал гепато- гастроэнтерологических исследований. – 2020. – Т. 1. – №. 2. – С. 52-55.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Нарзуллаев С. И. и др. Синдром внутрибрюшной гипертензии при сочетанных абдоминальных травмах //Journal the Coryphaeus of Science. – 2023. – Т. 5. – №. 1. – С. 211-</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Мустафакулов И. Б. и др. Особенности течения и лечения осложненных форм геморроя у лиц пожилого возраста //Национальная ассоциация ученых. – 2016. – №. 1 (17). – С. 11-12.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>МУСТАФАКУЛОВ И. Б. и др. QO&apos;SHMA ABDOMINAL SHIKASTLANISHLARIDA&quot; DEMAGE CONTROL&quot; QO&apos;YISH TAKTIKASI //ЖУРНАЛ БИОМЕДИЦИНЫ И ПРАКТИКИ. – 2022. – Т. 7. – №. 3.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Авазов А. и др. Ожоговый шок: патогенез, клиника, принципы лечения //Журнал проблемы биологии и медицины. – 2018. – №. 4 (104). – С. 227-231.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Мустафакулов И., Умедов Х. СОВРЕМЕННЫЕ ТАКТИЧЕСКИЕ ПОДХОДЫ В ЛЕЧЕНИИ ТРАВМАТИЧЕСКИХ ПОВРЕЖДЕНИЙ ПЕЧЕНИ //Журнал гепато- гастроэнтерологических исследований. – 2020. – Т. 1. – №. 2. – С. 48-51.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Mustafakulov I. B. et al. Diagnostic tools and therapeutic possibilities of endovideolaparoscopy for combined abdominal trauma //Journal of Natural Remedies. – 2021. – Т. 22. – №. 1. – С. 2.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Mustafakulov I. B. et al. Results of treatment of patients with thermoingalation trauma //Journal of Natural Remedies. – 2021. – Т. 22. – №. 1. – С. 2.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Mustafakulov I. B. et al. Damage Control the Liver and Spleen in Case of Concomitant Injury: Literature Review //Advances in Clinical Medical Research. – 2021. – Т. 2. – №. 2. – С. 13-17.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>Муртазаев З. И. и др. Выбор оптимальной хирургической тактики при эхинококкозе легких //Национальная ассоциация ученых. – 2016. – №. 3-1 (19). – С. 51-54.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r15">
        <label>15</label>
        <mixed-citation>Мустафакуов И., Умедов Х. СИНДРОМ ВНУТРИБРЮШНОЙ ГИПЕРТЕНЗИИ ПРИ СОЧЕТАННЫХ АБДОМИНАЛЬНЫХ ТРАВМАХ //Журнал гепато- гастроэнтерологических исследований. – 2020. – Т. 1. – №. 2. – С. 52-55.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r16">
        <label>16</label>
        <mixed-citation>Хаджибаев А. М., Мустафакулов И. Б. Современное состояние и нерешенные проблемные вопросы диагностики и тактики лечения тяжелых повреждений живота при сочетанной травме //Вестник экстренной медицины. – 2011. – №. 4. – С. 77-81.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r17">
        <label>17</label>
        <mixed-citation>Мустафакулов И. и др. Тяжелая сочетанная травма живота //Журнал гепато- гастроэнтерологических исследований. – 2020. – Т. 1. – №. 1. – С. 63-68.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r18">
        <label>18</label>
        <mixed-citation>Мустафакулов И. Б., Камалов Т. К., Рахматова Л. Т. Модульное обучение в подготовке специалиста с высшим сестринским образованием //Здоровье, демография, экология финно-угорских народов. – 2017. – №. 4. – С. 18-19.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r19">
        <label>19</label>
        <mixed-citation>АВАЗОВ А. А. и др. Qo&apos;shma shikastlanishlarda qorin bo&apos;shlig&apos;i a&apos;zolarining og&apos;ir darajadagi shikastlanishlarini diagnostika va davolashda hal etilmagan muammollari //журнал биомедицины и практики. – 2022. – Т. 7. – №. 3.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r20">
        <label>20</label>
        <mixed-citation>Temirovich A. M. et al. Prevention and treatment of intraabdominal hypertension in patients with peritonitis //Вестник науки и образования. – 2021. – №. 3-2 (106). – С. 75-79.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r21">
        <label>21</label>
        <mixed-citation>Камолов Т. К. и др. Причины возникновения послеоперационной недостаточности анального сфинктера //Национальная ассоциация ученых. – 2016. – №. 1 (17). – С. 12-14.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r22">
        <label>22</label>
        <mixed-citation>Арзиева Г. Б. и др. Исходы беременности при термической травме //Журнал Неотложная хирургия им. ИИ Джанелидзе. – 2021. – №. S1. – С. 9-9.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r23">
        <label>23</label>
        <mixed-citation>Mustafakulov I. B., Djuraeva Z. A. Severe associated trauma to the abdomen diagnosis and treatment //European journal of pharmaceutical and medical research. – 2020. – Т. 7. – №. 6. – С. 113-116.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
