<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i9.1774</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013092</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>14.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">DIABETIK OYOQ SINDROMINI JARROHLIK USULIDA DAVOLASHDAN KEYINGI BEMORLARNI REABILITATSIYA QILISH: TAMOYILLAR VA NATIJALAR</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>REHABILITATION OF PATIENTS AFTER SURGICAL TREATMENT OF DIABETIC FOOT SYNDROME: PRINCIPLES AND RESULTS</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>РЕАБИЛИТАЦИЯ ПАЦИЕНТОВ ПОСЛЕ ХИРУРГИЧЕСКОГО ЛЕЧЕНИЯ СИНДРОМА ДИАБЕТИЧЕСКОЙ СТОПЫ: ПРИНЦИПЫ И РЕЗУЛЬТАТЫ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Jo‘rayeva Zilola Aramovna</string-name>
          <aff>Samarqand davlat tibbiyot universiteti endokrinologiya kafedrasi assistenti, falsafa doktori (PhD)</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Nurov Bayram Xedayberdiyevich</string-name>
          <aff>Toshkent tibbiyot universiteti Termiz filiali jarrohlik kasalliklari va oilaviy tibbiyot kafedrasi assistenti</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Mustafaqulov Ishnazar Boynazarovich</string-name>
          <aff>Samarqand davlat tibbiyot universiteti davolash fakulteti 2-jarrohlik kasalliklari kafedrasi professori v.b., t.f.d.</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2025-10-05">
        <day>05</day>
        <month>10</month>
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>9</issue>
      <fpage>113</fpage>
      <lpage>121</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013092/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Diabetik oyoq sindromi (DOS) qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda nogironlikning asosiy sabablaridan biri bo‘lib qolmoqda. Xalqaro diabet federatsiyasi ma‘lumotlariga ko‘ra, har yili bemorlarning 15-25 foizida oyoqning yarali nuqsonlari paydo bo‘ladi va ularning katta qismi nekrektomiya va rezeksiyadan tortib turli darajadagi amputatsiyalargacha bo‘lgan jarrohlik aralashuvini talab qiladi. Jarrohlik usulida davolash o‘tkir yiringli-nekrotik asoratni bartaraf etishga imkon bersa-da, oyoq funksiyasini va bemorning hayot sifatini tiklash muammosini hal qilmaydi. Amputatsiyalarning yuqori chastotasi (DOS bilan kasallangan barcha bemorlarning 10-20 foizi) va keyinchalik mehnat qobiliyatining yo‘qolishi nogironlik va o‘lim ko‘rsatkichlarini kamaytirish uchun reabilitatsiya muammosini hayotiy ahamiyatga ega qiladi.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>Diabetic foot syndrome (DFS) remains one of the main causes of disability in patients suffering from diabetes mellitus. According to data from the International Diabetes Federation, ulcerative defects of the foot appear each year in 15-25 per cent of patients, and a large proportion of them require surgical intervention, ranging from necrectomy and resection to amputations of various levels. Although surgical treatment makes it possible to eliminate acute purulent-necrotic complications, it does not solve the problem of restoring the function of the foot and the patient‘s quality of life. The high frequency of amputations (10-20 per cent of all patients with DFS) and the subsequent loss of working capacity make the problem of rehabilitation vitally important for reducing disability and mortality rates.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>Синдром диабетической стопы (СДС) остаётся одной из основных причин инвалидизации больных сахарным диабетом. По данным Международной федерации диабета, язвенные дефекты стопы ежегодно развиваются у 15–25% пациентов, и большинство из них требуют хирургического вмешательства – от некротэктомии и резекции до ампутаций различной степени. Хотя хирургическое лечение позволяет ликвидировать острые гнойно-некротические осложнения, оно не решает проблему восстановления функции стопы и качества жизни пациента. Высокая частота ампутаций (10–20% от всех пациентов с СДС) и последующая потеря трудоспособности делают проблему реабилитации жизненно важной для снижения инвалидности и смертности.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>diabetik oyoq sindromi</kwd>
        <kwd>jarrohlik davolash</kwd>
        <kwd>reabilitatsiya</kwd>
        <kwd>ortopedik korreksiya</kwd>
        <kwd>davolash jismoniy tarbiyasi</kwd>
        <kwd>Department of Endocrinology</kwd>
        <kwd>Samarkand State Medical University</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>diabetik oyoq sindromi</kwd>
        <kwd>jarrohlik davolash</kwd>
        <kwd>reabilitatsiya</kwd>
        <kwd>ortopedik korreksiya</kwd>
        <kwd>davolash jismoniy tarbiyasi</kwd>
        <kwd>ko‘p tarmoqli yondashuv</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>синдром диабетической стопы</kwd>
        <kwd>хирургическое лечение</kwd>
        <kwd>реабилитация</kwd>
        <kwd>ортопедическая коррекция</kwd>
        <kwd>лечебная физкультура</kwd>
        <kwd>мультидисциплинарный подход</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>МУСТАФАКУЛОВ И. Б. и др. QO&apos;SHMA ABDOMINAL SHIKASTLANISHLARIDA&quot; DEMAGE CONTROL&quot; QO&apos;YISH TAKTIKASI //ЖУРНАЛ БИОМЕДИЦИНЫ И ПРАКТИКИ. – 2022. – Т. 7. – №. 3.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Карабаев Х. К. и др. Результаты хирургического лечения ожогового сепсиса //Журнал Неотложная хирургия им. ИИ Джанелидзе. – 2021. – №. S1. – С. 29-30.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Мустафакулов И. Б. и др. INTESTINAL INJURIES IN COMBINED ABDOMINAL TRAUMA //УЗБЕКСКИЙ МЕДИЦИНСКИЙ ЖУРНАЛ.-2021.-№. SPECIAL. – Т. 1.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Турсунов Б. С. и др. Патоморфологические изменения в органах дыхания при термоингаляционной травме //Сборник научных трудов. – 2005. – Т. 1. – С. 209.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Мустафакуов И., Умедов Х. СИНДРОМ ВНУТРИБРЮШНОЙ ГИПЕРТЕНЗИИ ПРИ СОЧЕТАННЫХ АБДОМИНАЛЬНЫХ ТРАВМАХ //Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований. – 2020. – Т. 1. – №. 2. – С. 52-55.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Нарзуллаев С. И. и др. Синдром внутрибрюшной гипертензии при сочетанных абдоминальных травмах //Journal the Coryphaeus of Science. – 2023. – Т. 5. – №. 1. – С. 211-220.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Мустафакулов И. Б. и др. Особенности течения и лечения осложненных форм геморроя у лиц пожилого возраста //Национальная ассоциация ученых. – 2016. – №. 1 (17). – С. 11-12.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>МУСТАФАКУЛОВ И. Б. и др. QO&apos;SHMA ABDOMINAL SHIKASTLANISHLARIDA&quot; DEMAGE CONTROL&quot; QO&apos;YISH TAKTIKASI //ЖУРНАЛ БИОМЕДИЦИНЫ И ПРАКТИКИ. – 2022. – Т. 7. – №. 3.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Авазов А. и др. Ожоговый шок: патогенез, клиника, принципы лечения //Журнал проблемы биологии и медицины. – 2018. – №. 4 (104). – С. 227-231.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Мустафакулов И., Умедов Х. СОВРЕМЕННЫЕ ТАКТИЧЕСКИЕ ПОДХОДЫ В ЛЕЧЕНИИ ТРАВМАТИЧЕСКИХ ПОВРЕЖДЕНИЙ ПЕЧЕНИ //Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований. – 2020. – Т. 1. – №. 2. – С. 48-51.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Mustafakulov I. B. et al. Diagnostic tools and therapeutic possibilities of endovideolaparoscopy for combined abdominal trauma //Journal of Natural Remedies. – 2021. – Т. 22. – №. 1. – С. 2.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Mustafakulov I. B. et al. Results of treatment of patients with thermoingalation trauma //Journal of Natural Remedies. – 2021. – Т. 22. – №. 1. – С. 2.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Mustafakulov I. B. et al. Damage Control the Liver and Spleen in Case of Concomitant Injury: Literature Review //Advances in Clinical Medical Research. – 2021. – Т. 2. – №. 2. – С. 13-17. <pub-id pub-id-type="doi">10.48112/acmr.v2i2.18</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>Муртазаев З. И. и др. Выбор оптимальной хирургической тактики при эхинококкозе легких //Национальная ассоциация ученых. – 2016. – №. 3-1 (19). – С. 51-54.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r15">
        <label>15</label>
        <mixed-citation>Мустафакуов И., Умедов Х. СИНДРОМ ВНУТРИБРЮШНОЙ ГИПЕРТЕНЗИИ ПРИ СОЧЕТАННЫХ АБДОМИНАЛЬНЫХ ТРАВМАХ //Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований. – 2020. – Т. 1. – №. 2. – С. 52-55.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r16">
        <label>16</label>
        <mixed-citation>Хаджибаев А. М., Мустафакулов И. Б. Современное состояние и нерешенные проблемные вопросы диагностики и тактики лечения тяжелых повреждений живота при сочетанной травме //Вестник экстренной медицины. – 2011. – №. 4. – С. 77-81.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r17">
        <label>17</label>
        <mixed-citation>Мустафакулов И. и др. Тяжелая сочетанная травма живота //Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований. – 2020. – Т. 1. – №. 1. – С. 63-68.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r18">
        <label>18</label>
        <mixed-citation>Мустафакулов И. Б., Камалов Т. К., Рахматова Л. Т. Модульное обучение в подготовке специалиста с высшим сестринским образованием //Здоровье, демография, экология финно-угорских народов. – 2017. – №. 4. – С. 18-19.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r19">
        <label>19</label>
        <mixed-citation>АВАЗОВ А. А. и др. Qo&apos;shma shikastlanishlarda qorin bo&apos;shlig&apos;i a&apos;zolarining og&apos;ir darajadagi shikastlanishlarini diagnostika va davolashda hal etilmagan muammollari //журнал биомедицины и практики. – 2022. – Т. 7. – №. 3.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r20">
        <label>20</label>
        <mixed-citation>Temirovich A. M. et al. Prevention and treatment of intraabdominal hypertension in patients with peritonitis //Вестник науки и образования. – 2021. – №. 3-2 (106). – С. 75-79. <pub-id pub-id-type="doi">10.18411/trnio-11-2021-64</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r21">
        <label>21</label>
        <mixed-citation>Камолов Т. К. и др. Причины возникновения послеоперационной недостаточности анального сфинктера //Национальная ассоциация ученых. – 2016. – №. 1 (17). – С. 12-14.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r22">
        <label>22</label>
        <mixed-citation>Арзиева Г. Б. и др. Исходы беременности при термической травме //Журнал Неотложная хирургия им. ИИ Джанелидзе. – 2021. – №. S1. – С. 9-9.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r23">
        <label>23</label>
        <mixed-citation>Mustafakulov I. B., Djuraeva Z. A. Severe associated trauma to the abdomen diagnosis and treatment //European journal of pharmaceutical and medical research. – 2020. – Т. 7. – №. 6. – С. 113-116.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
