<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i7.1723</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013047</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>07.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">XOTIRALARDA MUHRLANGAN FARYOD: ZAKI VALIDI NIGOHIDA 1916-YIL TURKISTON QO‘ZG‘OLONI</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>A CRY SEALED IN MEMORIES: THE 1916 TURKESTAN UPRISING THROUGH THE EYES OF ZAKI VALIDI</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>КРИК, ЗАПЕЧАТЛЁННЫЙ В ПАМЯТИ: ТУРКЕСТАНСКОЕ ВОССТАНИЕ 1916 ГОДА ГЛАЗАМИ ЗАКИ ВАЛИДИ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Abduqahorov Anvarjon Alijon o‘g‘li</string-name>
          <aff>Navoiy davlat universiteti ilmiy tadqiqotchisi</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2025-08-05">
        <day>05</day>
        <month>08</month>
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>7</issue>
      <fpage>24</fpage>
      <lpage>27</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013047/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Mazkur maqola 1916-yilda Turkistonda yuz bergan xalq qo‘zg‘olonining tarixiy-siyosiy ildizlari va oqibatlarini Ahmad Zaki Validi To‘g‘onning “Xotiralar” asari asosida tahlil etishga bag‘ishlangan. Unda muallif esdaliklarida tasvirlangan voqealar zamirida yotgan milliy iztirob, mustamlaka zulmi va xalqning erkinlikka bo‘lgan intilishi aks etgan sahifalar ochib beriladi. Ayniqsa, Zaki Validining guvohliklari orqali qo‘zg‘olon ishtirokchilari, ularning taqdirlari va chor hukumatining zo‘ravon siyosati aniq faktlar asosida yoritiladi. Maqola tarixiy xotira, shaxsiy kuzatuv va voqeiylik uyg‘unligi orqali 1916-yil fojiasining o‘ziga xos aks sadosini ochib beradi va Turkiston xalqlarining ozodlik kurashidagi muhim bosqich sifatida baholanadi.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>This article is devoted to analysing the historical and political roots and consequences of the popular uprising that took place in Turkestan in 1916 on the basis of Ahmad Zaki Validi Togan‘s work &quot;Memoirs&quot;. It opens up the pages reflecting the national suffering, the colonial oppression and the people‘s aspiration for freedom that lie behind the events described in the author‘s recollections. In particular, through the testimony of Zaki Validi, the participants in the uprising, their fates and the violent policy of the tsarist government are described on the basis of concrete facts. Through the unity of historical memory, personal observation and factuality, the article reveals the distinctive echo of the tragedy of 1916 and assesses it as an important stage in the freedom struggle of the peoples of Turkestan.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>Данная статья посвящена анализу историко-политических корней и последствий народного восстания 1916 года в Туркестане на основе произведения Ахмада Заки Валиди Тогана «Воспоминания». В статье раскрываются страницы, отражающие национальное страдание, колониальное угнетение и стремление народа к свободе, лежащие в основе описываемых автором событий. Особенно подчёркивается значение свидетельств Заки Валиди, через которые подробно освещаются участники восстания, их судьбы и репрессивная политика царского правительства на основе конкретных фактов. Статья, основанная на синтезе исторической памяти, личных наблюдений и событийной реальности, передаёт уникальное эхо трагедии 1916 года и оценивает её как важный этап в борьбе народов Туркестана за независимость.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>Qo‘zg‘alon</kwd>
        <kwd>xotiralar</kwd>
        <kwd>imperya</kwd>
        <kwd>siyosiy kuchlar</kwd>
        <kwd>milliy ozodlik</kwd>
        <kwd>mustaqillik</kwd>
        <kwd>dehqon</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>Uprising</kwd>
        <kwd>memoirs</kwd>
        <kwd>empire</kwd>
        <kwd>political forces</kwd>
        <kwd>national liberation</kwd>
        <kwd>independence</kwd>
        <kwd>peasant</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>Восстание</kwd>
        <kwd>воспоминания</kwd>
        <kwd>империя</kwd>
        <kwd>политические силы</kwd>
        <kwd>национальное освобождение</kwd>
        <kwd>независимость</kwd>
        <kwd>крестьянин</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Abduqahorov, A. (2025). Turkistonda Ijtimoiy Adolatsizlik Va Milliy Ozodlik Harakatlarining Boshlanishi (Xix Asr Oxiri – Xx Asr Boshlari). In Central Asian Journal Of Academic Research (Vol. 3, Number 5, Pp. 111–113).</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Abduqahorov Anvarjon Alijon Ugli. (2025). Resistance To Colonial Policy: The 1916 Turkestan Uprising Based On New Research. Journal Of Applied Science And Social Science, 15(06), 230–</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>“Central Asian Revolt Of 1916.” Wikipedia, The Free Encyclopedia. Https://En.Wikipedia.Org/Wiki/Central_Asian_Revolt_Of_1916</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>“Togan, Ahmad Zaki Validi.” Memoirs: National Existence And Cultural Struggles Of Turkistan And Other Muslim Eastern Turks. Leiden: Brill, 1993.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
