<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i7.1721</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013045</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>05.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">YER OSTI ISSIQLIK AKKUMULYATORIDAGI NOSTATSIONAR ISSIKLIK JARAYONINI MODELLASHTIRISH</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>MODELING OF THE NON-STATIONARY THERMAL PROCESS IN AN UNDERGROUND HEAT ACCUMULATOR</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>МОДЕЛИРОВАНИЕ НЕСТАЦИОНАРНЫХ ПРОЦЕССОВ ТЕПЛОПЕРЕДАЧИ В ГЕОТЕРМАЛЬ НОМ ТЕПЛОВОМ АККУМУЛЯТОРЕ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Xayriddinov B.E</string-name>
          <aff>Qarshi davlat universiteti</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Olimova D.A</string-name>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>G‘aniyev S.Y</string-name>
          <aff>Qarshi davlat texnika universiteti</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2025-08-05">
        <day>05</day>
        <month>08</month>
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>7</issue>
      <fpage>11</fpage>
      <lpage>19</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013045/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Mayda donador shaklidagi issiqlik akkumulyatorda issiq xavoni massiv tarkibidagi qatlam bilan o‘zaro ta‘sirlashib issiqlik miqdorini samaradorligi kuchayadi. Massiv tuproq tarkibidagi katta tog‘ jinsli bloklardan tuzilgan issiqlik akkumulyatorda issiq havoning o‘zaro ta‘sirlashida sodir bo‘ladigan issiqlik miqdori donador qatlamdagiga nisbatan kam bo‘ladi. Agar bloklar oralig‘ini 2-5 sm ga ochilishi g‘ovakligi oshirilishi bilan xavo oqimini bloklar orqali sirkulyatsiyalanishi natijasida issiqlik akkumulyatorini samaradorligi ortadi.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>In a heat accumulator of a fine-grained form, hot air interacts with the layer within the mass and the efficiency of the quantity of heat increases. In a heat accumulator composed of large rock blocks within a soil mass, the quantity of heat arising from the interaction of hot air is smaller than in a granular layer. If the porosity is increased by opening the gaps between the blocks to 2-5 cm, the efficiency of the heat accumulator increases as a result of the circulation of the air flow through the blocks.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В мелкозернистом тепловом аккумуляторе эффективность теплопередачи увеличивается за счёт взаимодействия горячего воздуха со слоем в массиве. В тепловом аккумуляторе, выполненном из крупных каменных блоков массива, количество тепла, выделяемого при взаимодействии горячего воздуха, меньше, чем в зернистом слое. При увеличении зазора между блоками на 2–5 см эффективность теплового аккумулятора увеличивается за счёт циркуляции воздушного потока через блоки с увеличением их пористости.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>Yer osti issiqlik</kwd>
        <kwd>akkumulyator</kwd>
        <kwd>issiqlik-fizikaviy</kwd>
        <kwd>nostatsionar issiqlik</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>Geothermal heat</kwd>
        <kwd>accumulator</kwd>
        <kwd>thermophysical</kwd>
        <kwd>non-stationary heat</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>геотермальное тепло</kwd>
        <kwd>аккумулятор</kwd>
        <kwd>теплофизические свойства</kwd>
        <kwd>нестационарное тепло</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Хайриддинов Б.Э., Холмирзаев Н.С., Халимов Г.Г.,Рисбаев А.С., Эргашев Ш.Х. &quot;Мукобил энергия манбаларидан фойдаланиш&quot; Т.: &quot;ADABIYOT ECIQUNLARI&quot; 2018 йил 414 бет</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Ададуров Е.А.. Амирхонов Р.А. Моделирование процесса аккумулирования теплоты 25 массиве грунте Изв. Вузов Сев. Кавказ регион. Естественные науки. Приложение. 2004. №8, с.60-65.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Рау М.В., Чернышев С.Н. Трещеноватость и свойства трещеноватых горных пород.- М.: Гостолтехиздат. 1970. -158 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Рихтмайер Р., Мартен К. Разностные методы решения красных задач. М.: Мир. 1972.-420 c.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Коздоба Л.А. Метлды решения нелинейных задач теплопроводности. -М.: Паука. 1975.-228 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Пасконов В.М.. Полежаев В.Н., Чудов Л.А. Численное моделирование процессов тепло-и массобмена. М.: Наука, 1984.-288 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Lanol P.D.. Ostman M.D. //Sollar Energy 1995. V.34 № 4/5.Р.351-366</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Даффи Дж.А. Бекман У.А. Тепловые процессы и использованием солнечной энергии М.: Мир 1977-420 стр</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Kouren O. Challa H Design for an improved temperature integration concept ingreenhouse cultivation //computes and Electronies in Agriculture 2003-Vol 39 №1 Р. 39-59 <pub-id pub-id-type="doi">10.1016/s0168-1699(03)00006-1</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Аллоокулов А.Э.. Хайриддинов Б.Э.. Ким В.Д.. Нетрадиционная теплоэнергетика Г.: &quot;Фан&quot; 2009 182 с</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
