<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i4.1550</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-012882</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>10.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">O‘ZBEK TILI NEKRONIMLARIDA TOPOFORMANTLARNING QO‘LLANISHI</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>THE USE OF TOPOFORMANTS IN NECRONYMS OF THE UZBEK LANGUAGE</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ТОПОФОРМАНТОВ В НЕКРОНИМАХ УЗБЕКСКОГО ЯЗЫКА</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Kaxarov Shuxratbek Tursunovich</string-name>
          <aff>Andijon davlat universiteti, O‘zbek tilshunosligi kafedrasi o‘qituvchisi</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2025-05-05">
        <day>05</day>
        <month>05</month>
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>4</issue>
      <fpage>56</fpage>
      <lpage>61</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-012882/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Maqolada o‘zbek tili nekronimlari tarkibida qo‘llangan topoformantlar tahlil etilgan va guruhlashtirilgan. Ularning aksariyati o‘z qatlam elementlari ekani ta‘kidlangan. Shuningdek, ayrim nekronimlar etimonlariga aniqlik kirtilgan. Misollar tahlilida qiyosiy-tarixiy metoddan foydalanilgan.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>The article analyses and groups the topoformants used in the composition of Uzbek necronyms. It is emphasised that the majority of them are elements of the native layer. The etymons of certain necronyms have also been clarified. The comparative-historical method was used in the analysis of the examples.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В статье анализируются и группируются топоформанты, используемые в структуре узбекских некронимов. Подчеркивается, что большинство из них являются элементами узбекского пласта. Также были уточнены этимоны некоторых некронимов. При анализе примеров использовался сравнительно-исторический метод.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>nekronim</kwd>
        <kwd>toponim</kwd>
        <kwd>apellyativ</kwd>
        <kwd>formant</kwd>
        <kwd>topoformant</kwd>
        <kwd>etimologiya</kwd>
        <kwd>o‘zbek tili</kwd>
        <kwd>turkiy tillar</kwd>
        <kwd>qadimgi turkiy til</kwd>
        <kwd>qabriston</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>necronym</kwd>
        <kwd>toponym</kwd>
        <kwd>appellative</kwd>
        <kwd>formant</kwd>
        <kwd>topoformant</kwd>
        <kwd>etymology</kwd>
        <kwd>Uzbek language</kwd>
        <kwd>Turkic languages</kwd>
        <kwd>Old Turkic language</kwd>
        <kwd>cemetery</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>некроним</kwd>
        <kwd>топоним</kwd>
        <kwd>апеллятив</kwd>
        <kwd>формант</kwd>
        <kwd>топоформант</kwd>
        <kwd>этимология</kwd>
        <kwd>узбекский язык</kwd>
        <kwd>тюркские языки</kwd>
        <kwd>древнетюркский язык</kwd>
        <kwd>кладбище</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Gabain A. Von. Eski türkçenin grameri. – Ankara: Türk tarixi kurumu, 1988.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>O‘zbеkiston joy nomlarining izohli lug‘ati / tuzuvchilar R.Y.Xudoyberganov [va boshq.]. – Toshkent: Donishmand ziyosi, 2022.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Qorayev S. Toponimika. – Toshkent: O‘FMJ nashriyoti, 2006.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Авлақулов Я. Ўзбек тили ономастик бирликларининг лингвистик тадқиқи: Филол.фан.ном. ... дисс. автореф. – Тошкент, 2012.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Будагов Л. Сравнительный словарь турецко-татарских наречий. В двух томах. Том 1. – СПб.: Типография императорской академии наук, 1869.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Ғуломов П.Н. Мактаб жўғрофия атамалари ва тушунчалари изоҳли луғати. – Тошкент: Ўқитувчи, 1994.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Древнетюркский словарь. – Л.: Наука, 1969.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Дульзон А.П. Вопросы этимологического анализа русских топонимов субстратного происхождения // Вопросы языкознания, № 4, 1959. – С. 35-46.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Дўсимов З. Хоразм топонимлари. – Тошкент: Фан, 1984.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Дўсимов З., Эгамов Х. Жой номлари қисқача изоҳли луғати. – Тошкент: Ўқитувчи, 1977.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Кошғарий М. Девону луғотит-турк. Уч томлик. 1-том / таржимон ва нашрга тайёрловчи С.Муталлибов. – Тошкент: Ўзбекистон Фанлар академияси, 1960.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Қораев С. Ўзбекистон вилоятлари топонимлари. – Тошкент: ЎМЭ, 2005.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Малов С.Е. Памятники древнетюркской письменности. – М.Л.: Академия наук, 1951.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>Орлов А. Произхождение названий русских и некоторых западно-европейских рек, городов, племен и местностей. – Вельск: Типография М.П.Киснемскаго, 1907.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r15">
        <label>15</label>
        <mixed-citation>Охунов Н. Жой номлари таъбири. – Тошкент: Ўзбекистон, 1994.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r16">
        <label>16</label>
        <mixed-citation>Соболевский А.И. Названия рек и озёр русского Севера. – Л.: Академия наук, – 1927.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r17">
        <label>17</label>
        <mixed-citation>Тенишев Э.Р. и др. Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков. Лексика. – М.: Наука, 2001.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r18">
        <label>18</label>
        <mixed-citation>Ўзбек тилининг изоҳли луғати. 2-жилд. – Тошкент: ЎМЭ, 2006.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r19">
        <label>19</label>
        <mixed-citation>Ўзбек тилининг изоҳли луғати. 5-жилд. – Тошкент: ЎМЭ, 2008.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r20">
        <label>20</label>
        <mixed-citation>Фозилов Э. Ўзбек тилининг тарихий морфологияси. – Тошкент: Фан, 1965.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r21">
        <label>21</label>
        <mixed-citation>Ҳожиев А. Ўзбек тилида сўз ясалиши. – Тошкент: Ўқитувчи, 1989.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r22">
        <label>22</label>
        <mixed-citation>Эргашев А.А. Андижон вилояти этнотопонимларининг ареал-ономастик тадқиқи: Филол. фан. номз. ... дисс. – Тошкент, 2012.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r23">
        <label>23</label>
        <mixed-citation>Юдахин К.К. Киргизско-русский словарь. В двух книгах. Кн. 1. – Фрунзе: Главная редакция КСЭ, 1985.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
