<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="ru">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i3.1540</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-012872</article-id>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="ru">&quot;ЭВОЛЮЦИЯ ХОРОВОЙ ОБРАБОТКИ НАРОДНЫХ ПЕСЕН: КОМПОЗИТОРСКИЕ СТРАТЕГИИ И ИСПОЛНИТЕЛЬСКАЯ ПРАКТИКА&quot;</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>&quot;THE EVOLUTION OF CHORAL ARRANGEMENT OF FOLK SONGS: COMPOSITIONAL STRATEGIES AND PERFORMANCE PRACTICE&quot;</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="uz">
          <trans-title>&quot;XALQ QO‘SHIQLARINI XOR UCHUN ISHLASHNING EVOLYUTSIYASI: KOMPOZITORLIK STRATEGIYALARI VA IJROCHILIK AMALIYOTI&quot;</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Мухиддинова Гульзира Хусанбаевна</string-name>
          <aff>Базовый докторант кафедры теории музыки Государственной консерватории Узбекистана</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Азимова Арзу Ниш</string-name>
          <aff>профессор, доктор искусствоведения</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2025-04-05">
        <day>05</day>
        <month>04</month>
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>3</issue>
      <fpage>246</fpage>
      <lpage>251</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-012872/"/>
      <abstract xml:lang="ru">
        <p>В статье рассматриваются вопросы хоровой обработки и аранжировки народных песен в отечественном музыкознании. Анализируются терминологические различия этих понятий, а также ключевые этапы эволюции жанра и приемы адаптации монодического фольклора к многоголосному изложению. Особое внимание уделено формированию национальной хоровой традиции Узбекистана в XX веке и композиторским стратегиям взаимодействия народной мелодики с академическими принципами гармонии и полифонии. Исследуются подходы В.Успенского, Т.Садыкова М.Бурханова и других композиторов. Сделан вывод о значении хоровой обработки как средства сохранения и актуализации народного музыкального наследия.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>The article examines the issues of choral arrangement and adaptation of folk songs in national musicology. It analyses the terminological differences between these concepts, as well as the key stages in the evolution of the genre and the techniques for adapting monodic folklore to polyphonic presentation. Particular attention is paid to the formation of the national choral tradition of Uzbekistan in the twentieth century and to the composers‘ strategies for the interaction of folk melodics with the academic principles of harmony and polyphony. The approaches of V. Uspensky, T. Sadykov, M. Burkhanov and other composers are studied. A conclusion is drawn about the significance of choral arrangement as a means of preserving and actualising the folk musical heritage.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="uz">
        <p>Maqolada milliy musiqashunoslikda xalq qo‘shiqlarini xor uchun ishlash va aranjirovka qilish masalalari ko‘rib chiqiladi. Ushbu tushunchalarning terminologik farqlari, shuningdek janr evolyutsiyasining asosiy bosqichlari va monodik folklorni ko‘p ovozli bayonga moslashtirish usullari tahlil qilinadi. XX asrda O‘zbekistonning milliy xor an‘anasi shakllanishiga hamda xalq melodikasini garmoniya va polifoniyaning akademik tamoyillari bilan uyg‘unlashtirishdagi kompozitorlik strategiyalariga alohida e‘tibor qaratilgan. V. Uspenskiy, T. Sodiqov, M. Burhonov va boshqa kompozitorlarning yondashuvlari o‘rganiladi. Xor uchun ishlash xalq musiqa merosini saqlash va dolzarblashtirish vositasi sifatida muhim ahamiyatga ega degan xulosa chiqarilgan.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>хоровая обработка</kwd>
        <kwd>хоровая аранжировка</kwd>
        <kwd>народная музыка</kwd>
        <kwd>академическое многоголосие</kwd>
        <kwd>узбекский фольклор</kwd>
        <kwd>композиторские стратегии</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>choral adaptation</kwd>
        <kwd>choral arrangement</kwd>
        <kwd>folk music</kwd>
        <kwd>academic polyphony</kwd>
        <kwd>Uzbek folklore</kwd>
        <kwd>compositional strategies</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>xor uchun ishlov berish</kwd>
        <kwd>xor aranjirovkasi</kwd>
        <kwd>xalq musiqasi</kwd>
        <kwd>akademik ko‘p ovozlilik</kwd>
        <kwd>o‘zbek folklori</kwd>
        <kwd>kompozitorlik strategiyalari</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>А.Х.Хакимова «Страницы Государственной Консерватории Узбекистана» — Ташкент: Фан, 2024</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Б.Умеджанов «Песни Народов Средней Азии и Казахстана в обработке Б.Умеджанова» Т.,1984</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Б.Шомахмудова «Хоровой словарь» Т. 2009</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Е.Нечаев «Хоровая Аранжировка» Т.,2006</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Н.Шарафиева «Напевы Узбекистана» Т.,2014</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Т.Гафурбеков Фольклорные истоки узбекского профессионального музыкального творчества: учеб. пособие для средних и высших музыкальных учебных заведений. – Т., 1984.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
