<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v4i3.1525</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-012857</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>14.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">YUZ NERVINING YALLIG‘LANISHI: KLINIKASI, ETIOLOGIYASI, DAVOLASH USULLARI</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>INFLAMMATION OF THE FACIAL NERVE: CLINICAL PRESENTATION, ETIOLOGY, TREATMENT METHODS</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ВОСПАЛЕНИЕ ЛИЦЕВОГО НЕРВА: КЛИНИКА, ЭТИОЛОГИЯ, МЕТОДЫ ЛЕЧЕНИЯ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Ergashev Bekzod Jaloliddin o‘g‘li</string-name>
          <aff>Central Asian Medical University, O‘zbekiston, Farg‘ona, Burhoniddin Marg‘inoniy ko‘chasi 64-uy</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2025-04-05">
        <day>05</day>
        <month>04</month>
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>4</volume>
      <issue>3</issue>
      <fpage>155</fpage>
      <lpage>161</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-012857/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Yuz nervi falaji – bu VII bosh miya nervining periferik yoki markaziy shikastlanishi bilan yuz mushaklarining harakatining buzilishi bilan namoyon bo‘ladigan klinik sindromdir. Periferik falaj holatlarida yuzning ta‘sirlangan tomonida mimik mushaklarning to‘liq yoki qisman harakatsizligi kuzatiladi, ko‘z qovoqlari to‘liq yopilmaydi, og‘iz burchi pastga tushadi, peshonada ajinlar yo‘qoladi. Markaziy falajda esa faqat pastki qismda motor buzilishlar bo‘ladi, chunki peshona muskullari ikki tomonlama innervatsiya oladi. Yuz nervi falaji sabablari turlicha bo‘lib, ular orasida Bell falaji (idiopatik), travmatik, virusli (masalan, Herpes simplex), otitga bog‘liq va bosh miya ichki kasalliklariga aloqador bo‘lgan holatlar mavjud. Kasallikni tashxislashda klinik ko‘rik, nevrologik testlar, elektromiografiya, MRT va KT usullari muhim ahamiyatga ega. Davolash esa sababga qarab farqlanadi: virusli yoki yallig‘lanishli holatlarda antivirus, yallig‘lanishga qarshi preparatlar va kortikosteroidlar qo‘llaniladi; fizioterapiya va yuz mushaklariga mashqlar esa reabilitatsiyada asosiy rol o‘ynaydi. Ko‘pchilik bemorlarda to‘liq sog‘ayish mumkin, ammo ba‘zilarda doimiy asoratlar (masalan, sinkineziya) qolishi mumkin.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>Facial nerve palsy is a clinical syndrome that manifests itself as a disturbance of the movement of the facial muscles caused by peripheral or central damage to the VII cranial nerve. In cases of peripheral palsy, complete or partial immobility of the mimic muscles is observed on the affected side of the face, the eyelids do not close completely, the corner of the mouth droops and the wrinkles on the forehead disappear. In central palsy, motor disturbances occur only in the lower part, since the muscles of the forehead receive bilateral innervation. The causes of facial nerve palsy are varied, and among them are Bell‘s palsy (idiopathic), traumatic and viral cases (for example, Herpes simplex), cases connected with otitis and cases related to internal diseases of the brain. In diagnosing the disease, clinical examination, neurological tests, electromyography, MRI and CT are of great importance. Treatment differs according to the cause: in viral or inflammatory cases antiviral and anti-inflammatory preparations and corticosteroids are used; physiotherapy and exercises for the facial muscles play the main role in rehabilitation. Complete recovery is possible in most patients, but in some, permanent complications (for example, synkinesis) may remain.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>Паралич лицевого нерва — клинический синдром, характеризующийся нарушением движения мимических мышц вследствие периферического или центрального поражения VII черепного нерва. При периферическом параличе наблюдается полная или частичная неподвижность мимических мышц на пораженной стороне лица, веки закрываются не полностью, уголки рта опускаются, морщины на лбу исчезают. При центральном параличе двигательные нарушения возникают только в нижней части, поскольку мышцы лба получают двустороннюю иннервацию. Причины паралича лицевого нерва разнообразны, включая паралич Белла (идиопатический), травматический, вирусный (например, простой герпес), средний отит и состояния, связанные с внутренними заболеваниями мозга. В диагностике заболевания важное значение имеют клиническое обследование, неврологические тесты, электромиография, МРТ и КТ. Лечение различается в зависимости от причины: в вирусных или воспалительных случаях используются противовирусные препараты, противовоспалительные препараты и кортикостероиды; Физиотерапия и упражнения для мышц лица играют ключевую роль в реабилитации. Большинство пациентов могут полностью выздороветь, но у некоторых могут возникнуть постоянные осложнения (например, синкинезия).</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>yuz nervi falaji</kwd>
        <kwd>Bell” falaji</kwd>
        <kwd>periferik falaj</kwd>
        <kwd>markaziy falaj</kwd>
        <kwd>elektromiografiya</kwd>
        <kwd>fizioterapiya</kwd>
        <kwd>nevrologik simptomlar</kwd>
        <kwd>reabilitatsiya</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>facial nerve palsy</kwd>
        <kwd>Bell‘s palsy</kwd>
        <kwd>peripheral palsy</kwd>
        <kwd>central palsy</kwd>
        <kwd>electromyography</kwd>
        <kwd>physiotherapy</kwd>
        <kwd>neurological symptoms</kwd>
        <kwd>rehabilitation</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>паралич лицевого нерва</kwd>
        <kwd>паралич Белла</kwd>
        <kwd>периферический паралич</kwd>
        <kwd>центральный паралич</kwd>
        <kwd>электромиография</kwd>
        <kwd>физиотерапия</kwd>
        <kwd>неврологические симптомы</kwd>
        <kwd>реабилитация</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Chjan Y, Lei Y, Nobbs A, Khammanivong A, Herzberg MC: Streptococcus gordonii SspAB ning inaktivatsiyasi bir nechta adezin genlarining ifodasini o&apos;zgartiradi. Immunitetni yuqtirish. 2005, 73: 3351-3357.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Ergashev Bekzod. Gingivitning bakteriologik etiologiyasi va profilaktikasi. International Scientific Conference &quot;Innovative Trends in Science, Practise and Education&quot;, 1 (1), 122 –</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>2 BJ Schlosser. Oral manifestations of hematological and nutritional disorders. Journal of Otolaryngol Clin N Am, (2011), pp. 78 – 98.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Ergashev Bekzod. STOMATOLOGIYADA TISH KARIESI: ETIOLOGIASI, DIAGNOSTIKA VA DAVOLASH USULLARI, Modern Science and Research, 4 (3), 821-</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Ergashev Bekzod, PULPITNING ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI, MORFOLOGIYASI VA KLINIK SIMPTOMLARI, Modern Science and Research, 4 (3), 829 - 838,</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Ergashev Bekzod, Bemorlar psixologiyasi va muloqot ko’nikmalari. New renaissance 2025. 3: 151-156.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Эргашев Бекзод. Этиология инфекционных заболеваний тканей пародонта. 2025. 2: 31-35.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>A Sun. Og&apos;iz bo&apos;shlig&apos;i shilliq qavati kasalliklarida qon tekshiruvi zarur.J Formos Med Dots jurnali, (2016), 34 - 42 betlar.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>BJ Schlosser. Gematologik va ovqatlanish kasalliklarining og&apos;iz orqali namoyon bo&apos;lishi. Otolaringol Clin N Am jurnali, (2011), 78 - 98 betlar.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>C Scully. Og&apos;iz bo&apos;shlig&apos;i shilliq qavatining kasalligi: takroriy aftoz stomatit. Br J Oral Maxillofac Surg jurnali, (2008), 76 - 88 betlar,</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Loos, B. G., &amp; Van Dyke, T. E. (2020). The role of inflammation and genetics in periodontal disease. Periodontology 2000, 83(1), 26-39.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Kinane, D. F., Stathopoulou, P. G., &amp; Papapanou, P. N. (2017). Periodontal diseases. Nature Reviews Disease Primers, 3(1), 17038.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Offenbacher, S., Barros, S. P., &amp; Beck, J. D. (2008). Rethinking periodontal inflammation. Journal of Periodontology, 79(8 Suppl), 1577-1584.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>PC Adams. A diagnostic approach to non-high transferrin saturation hyperferritinemia, Journal of J Hepatol, (2011), pp. 32 - 51.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r15">
        <label>15</label>
        <mixed-citation>Ergashev Bekzod, TISH EMAL PRIZMALARIGA YOPISHIB OLGAN TISH BLYASHKA MATRIXNING MIKROBIOLOGIYASI VA TARKIBI, Modern Science and Research, 4 (3), 815 - 820,</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r16">
        <label>16</label>
        <mixed-citation>Ergashev Bekzod. (2024). Sirkon dioksid qoplamalari va materialining klinik laborator ahamiyati. Journal of Uzbekistan’s Development and Research (JUDR). 1(1). 627- 632.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r17">
        <label>17</label>
        <mixed-citation>Ergashev Bekzod. (2023). Tish toshlari. tishda tosh to&apos;planishining sabablari va ularni oldini olish usullari aholi o&apos;rtasida ommalashgan savollarga to&apos;liq javob berish va ommaga tadbiq etish. models and methods for increasing the efficiency of innovative research. 1(2). 67 - 75.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r18">
        <label>18</label>
        <mixed-citation>Wade V: Og&apos;iz biofilmlarida o&apos;stirilmaydigan bakteriyalar. Tish blyashka qayta ko&apos;rib chiqildi. Salomatlik va kasallikdagi og&apos;iz biofilmlari. Tahrirlangan: Newman HN, Wilson M. 1999, Cardiff: BioLine, 313-322</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
