<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v3i9.964</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-012544</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>02.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">ТАБИИЙ ГАЗ (МЕТАН) НИ АНИҚЛОВЧИ СЕНСОР (ЯЎС-СН4) НИНГ СИГНАЛИНИНГ БАРҚАРОРЛИГИ ВА СЕЛЕКТИВЛИГИНИ ТЕКШИРИШ</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>INVESTIGATION OF THE SIGNAL STABILITY AND SELECTIVITY OF THE (YaO‘S-CH4) SENSOR DETECTING NATURAL GAS (METHANE)</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ИССЛЕДОВАНИЕ СТАБИЛЬНОСТИ И СЕЛЕКТИВНОСТИ СИГНАЛА СЕНСОРА (ЯЎС-CH4), ОПРЕДЕЛЯЮЩЕГО ПРИРОДНЫЙ ГАЗ (МЕТАН)</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Eshqobilova M.E</string-name>
          <aff>Samarqand davlat tibbiyot universiteti.</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Erdanov F. F.</string-name>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Ravshanov M. I</string-name>
          <aff>O‘zbekiston-Finlandiya pedagogika instituti</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2024-10-05">
        <day>05</day>
        <month>10</month>
        <year>2024</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2024</year>
      </pub-date>
      <volume>3</volume>
      <issue>9</issue>
      <fpage>24</fpage>
      <lpage>29</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-012544/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Ишда SiO2/ZnO-10%CoO+ПЭГ таркибли газсезгир материал асосида ишлаб чиқилган метанни аниқловчи яримўтказгичли сенсор ЯЎС-СН4 нинг ишлаш ресурси ва сигналининг селективлиги текширилган. Ўтказилган синовларда сенсор сигнали қисқа оралиғда ўзгарган ва бу ўзгариш натижасида юзага келган хато қиймати жуда кичик бўлиб таҳлил натижаларига сезиларли таъсир кўрсатмайди. Табиий газ учун ишлаб чиқилган сенсорларнинг селективлиги табиий газ билан бирга турли манбаларнинг атмосфера ҳавоси таркибида бирга учрайдиган Н2 ва СО иштирокида аниқланган. Ишлаб чиқилган сенсор, углерод оксиди ва водород иштирокида табиий газни селектив аниқлашга имкон беради</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>The work examines the operating life and the signal selectivity of the YaO‘S-CH4 semiconductor methane-detecting sensor developed on the basis of a gas-sensitive material with the composition SiO2/ZnO-10%CoO+PEG. In the tests carried out, the sensor signal changed over a short interval, and the error value arising from this change is very small and does not have an appreciable effect on the results of the analysis. The selectivity of the sensors developed for natural gas was determined in the presence of H2 and CO, which occur together with natural gas in the atmospheric air from various sources. The developed sensor makes it possible to detect natural gas selectively in the presence of carbon monoxide and hydrogen.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В работе исследован ресурс работоспособности и селективность сигнала метанодетекторного полупроводникового датчика ЯО‘С-СН4, разработанного на основе газоинертного материала, содержащего SiO2/ZnO-10%CoO+ПЭГ. В проведенных тестах сигнал датчика менялся на коротком интервале, а величина ошибки, вызванная этим изменением, очень мала и существенно не влияет на результаты анализа. Селективность разработанных сенсоров природного газа определена в присутствии N2 и CO, которые встречаются вместе с природным газом в атмосферном воздухе различных источников. Разработанный датчик позволяет избирательно обнаруживать природный газ в присутствии угарного газа и водорода</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>табиий газ</kwd>
        <kwd>сенсор</kwd>
        <kwd>сенсор сигналининг барқарорлиги</kwd>
        <kwd>сигнални селективлиги рух ва кобольт оксидлари. асосий хато</kwd>
        <kwd>қушимча хато</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>natural gas</kwd>
        <kwd>sensor</kwd>
        <kwd>stability of the sensor signal</kwd>
        <kwd>signal selectivity, zinc and cobalt oxides. main error</kwd>
        <kwd>additional error</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>природный газ</kwd>
        <kwd>датчик</kwd>
        <kwd>стабильность сигнала датчика</kwd>
        <kwd>селективность сигнала</kwd>
        <kwd>оксиды цинка и кобальта. основная ошибка</kwd>
        <kwd>дополнительная ошибка</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Бушмелева К.И., Плюснин И.И., Бушмелев П.Е. Мобильная система диагностического обслуживания и мониторинга газопроводных систем //Фундаментальные исследования. - 2006. - №1. - С. 61 - 63.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Sidikova Kh G, Abdurakhmanov I E, Mumunova N I, Kholboev O N., Abdurakhmanov Е. Development and research of metrological characteristics of selective thermocatalytic methane (natural gas) sensor //IOP Conf. Series: Materials Science and Engineering 862(2020) 062102 IOP Publishing doi:<pub-id pub-id-type="doi">10.1088/1757-899X/862/6/062102</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Бушмелева К.И., Плюснин И.И., Увайсов С.У. Анализ методов и средств диагностирования магистральных газопроводов //Контроль. Диагностика. -2010. - №7. - С. 29 - 37.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Мирзоев, А.М. Обзор подходов и методов оценки технического состояния линейной части магистральных газопроводов //Электронный науч. журнал «Нефтегазовое дело». - 2012. - № 4. - С. 111-123.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Халиков, В.Д. Оценка пожарной опасности транспорта нефтепродуктов в зависимости от площади пролива / В.Д. Халиков, Ф.Ш. Хафизов // Известия высших учебных заведений. Нефть и газ. - 2015. -№ 5. - С. 132-136.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Eshkabilova M.Е., Abdurakhmanov I. E,, Muradova Z, Abdurakhmanov E., Abdurakhmanova Z Development of selective gas sensors using nanomaterials obtained by sol-gel process //Journal of Physics: Conference Series 2388 (2022) р.2-8. 012155 doi:<pub-id pub-id-type="doi">10.1088/1742-6596/2388/1/012155</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Авдиенко В.В., Белов М.Л. и др. Мониторинг многокомпонентных газовых смесей с помощью лазерного оптико-акустического полигазоанализатора //Журнал прикладной спектроскопии, 1996. Т.63, №5. -С. 755-759.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Керимов, М.З. Трубопроводы нефти и газа. М.: Олимп-Бизнес, 2002. -256 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Макаэлян Э.А. Повышение качества, обеспечение надежности и безопасности магистральных газопроводов для совершенствования эксплуатационной пригодности. М.: Топливо и энергетика, 2001. - 638 с.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
