<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v3i6.878</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-012469</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>05.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">QUYOSH ENERGIYASI TIZIMINING ISHLASH NISBATINI OPTIMALLASHTIRISH UCHUN MATLAB YORDAMIDA QUYOSH PANELIDAGI SOYALANISH TA‘SIRINI O‘RGANISH.</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>STUDYING THE EFFECT OF SHADING ON A SOLAR PANEL WITH THE HELP OF MATLAB TO OPTIMIZE THE PERFORMANCE RATIO OF A SOLAR ENERGY SYSTEM.</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ИЗУЧЕНИЕ ВЛИЯНИЯ ЗАТЕНЕНИЯ СОЛНЕЧНОЙ ПАНЕЛИ С ПОМОЩЬЮ MATLAB ДЛЯ ОПТИМИЗАЦИИ КОЭФФИЦИЕНТА ПРОИЗВОДИТЕЛЬНОСТИ СОЛНЕЧНОЙ ЭНЕРГЕТИЧЕСКОЙ СИСТЕМЫ.</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>F.F.Sodiqov</string-name>
          <aff>Energetika vazirligi huzuridagi Qayta tiklanuvchi energiya manbalari milliy ilmiy-tadqiqot instituti</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>SH.O.Bebitov</string-name>
          <aff>Energetika vazirligi huzuridagi Qayta tiklanuvchi energiya manbalari milliy ilmiy-tadqiqot instituti</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>J.X.Ishanov</string-name>
          <aff>Energetika vazirligi huzuridagi Qayta tiklanuvchi energiya manbalari milliy ilmiy-tadqiqot instituti</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>J.B.Rajabov</string-name>
          <aff>Energetika vazirligi huzuridagi Qayta tiklanuvchi energiya manbalari milliy ilmiy-tadqiqot instituti</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>M.SH. Xayitbayeva</string-name>
          <aff>Energetika vazirligi huzuridagi Qayta tiklanuvchi energiya manbalari milliy ilmiy-tadqiqot instituti</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2024-09-11">
        <day>11</day>
        <month>09</month>
        <year>2024</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2024</year>
      </pub-date>
      <volume>3</volume>
      <issue>6</issue>
      <fpage>12</fpage>
      <lpage>18</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-012469/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Qayta tiklanadigan energiya manbalari elektr energiyasi ishlab chiqarishda muhim ro‘l o‘ynaydi. Shamol, quyosh, geotermal, okean termal va biomassa kabi turli qayta tiklanadigan energiya manbalari elektr energiyasi ishlab chiqarish va kundalik energiya ehtiyojlarimizni qondirish uchun ishlatilishi mumkin. Quyosh energiyasi elektr energiyasini ishlab chiqarishning eng yaxshi variantidir, chunki u hamma joyda mavjud va ulardan foydalanish bepul. Quyosh fotoelektrik (PV) massivi quyosh energiyasini elektr energiyasiga aylantiradi. Fotoelektrik massivning ishlashiga quyosh izolyatsiyasi, soyalanish, harorat ta‘sir qiladi va bu maksimal quvvat nuqtasining (MPP) siljishiga olib keladi. Chiqish xarakteristikalari bir nechta maksimal nuqtani ko‘rsatadi. Shuningdek, fotoelektrik (PV) massividan maksimal samaradorlikni olish uchun turli xil mahalliy maksimallardan GPPni kuzatish import qilinadi. Ushbu maqola Fotoelektrik (PV) massivlari uchun turli xil maksimal quvvat nuqtasi kuzatuvchisi (MPPT) bo‘yicha tadqiqot olib boradi. Shuningdek, u shu maqolada quyosh izolatsiyasining o‘zgarishi va quyosh panelidagi harorat va soya ta‘sirining ta‘siri tushuntiriladi va GPPni kuzatish uchun qadamlar beriladi.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>Renewable energy sources play an important role in the generation of electricity. Various renewable energy sources such as wind, solar, geothermal, ocean thermal and biomass can be used to generate electricity and to meet our daily energy needs. Solar energy is the best option for producing electricity, because it is available everywhere and its use is free of charge. A solar photovoltaic (PV) array converts solar energy into electrical energy. The performance of the photovoltaic array is affected by solar insolation, shading and temperature, and this leads to a shift of the maximum power point (MPP). The output characteristics display several maximum points. In addition, tracking the GPP among various local maxima is applied in order to obtain maximum efficiency from the photovoltaic (PV) array. This article conducts research on various maximum power point trackers (MPPT) for photovoltaic (PV) arrays. It also explains the variation of solar insolation and the effect of temperature and shading on the solar panel, and provides the steps for tracking the GPP.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>Возобновляемые источники энергии сыграли важную роль в производстве электроэнергии. Различные возобновляемые источники энергии, такие как ветер, солнечная энергия, геотермальная энергия, тепло океана и биомасса, могут использоваться для производства электроэнергии и удовлетворения наших ежедневных потребностей в энергии. Солнечная энергия — лучший вариант для производства электроэнергии, поскольку она доступна повсюду и ее можно использовать бесплатно. Солнечная фотоэлектрическая (PV) батарея преобразует солнечную энергию в электрическую. На характеристики фотоэлектрической матрицы влияют солнечная изоляция, радиация и температура, что приводит к сдвигу точки максимальной мощности (MPP). Выходные характеристики имеют несколько пиков. Кроме того, импортируются наблюдения GPP из различных локальных максимумов, чтобы получить максимальную эффективность фотоэлектрической (PV) батареи. В этой статье исследуются различные системы отслеживания точек максимальной мощности (MPPT) для фотоэлектрических (PV) массивов. В этой статье также объясняется влияние изменений в изоляции и воздействия температуры и солнечного света на панель, а также приводятся шаги по мониторингу GPP. /</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>fotoelektrik</kwd>
        <kwd>maksimal quvvat nuqtasi kuzatuvchisi</kwd>
        <kwd>quyosh fotoelektrik</kwd>
        <kwd>maksimal quvvat nuqtasi</kwd>
        <kwd>energiya texnologiyalari</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>Fotoelektrik</kwd>
        <kwd>mаksimаl quvvаt nuqtаsi kuzаtuvchisi</kwd>
        <kwd>Quуоsh fotoelektrik</kwd>
        <kwd>mаksimаl quvvаt nuqtаsi</kwd>
        <kwd>Еnеrgiуа tеxnоlоgiуаlаri</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>фотоэлектрический</kwd>
        <kwd>трекер точки максимальной мощности</kwd>
        <kwd>солнечная фотоэлектрическая</kwd>
        <kwd>точка максимальной мощности</kwd>
        <kwd>энергетические технологии</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>S. Liu аnd R. Dоugаl. Dуnаmic multiphуsics mоdеl fоr sоlаr аrrау Еnеrgу Cоnvеrsiоn, IЕЕЕ Trаnsаctiоn.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>C. M. J.А. Gоw. Dеvеlоpmеnt оf а phоtоvоltаic аrrау mоdеl fоr usе in pоwеr- еlеctrоnics simulаtiоn studiеs inЕlеctric Pоwеr Аpplicаtiоns, IЕЕЕ Prоcееdings.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>G. Wаlkеr. Еvаluаting MPPT cоnvеrtеr tоpоlоgiеs using MАTLАB PV mоdеl, J. Еlеct. Еlеctrоn. Еng., Аustrаliа, IЕ Аust.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>H. Pаtеl аnd V. Аgаrwаl. MАTLАB-Bаsеd Mоdеling tо Studу thе Еffеcts оf Pаrtiаl Shаding оn PV Аrrау, IЕЕЕ Trаnsаctiоns Оn Еnеrgу Cоnvеrsiоn.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>H. Kаwаmurа, K. Nаkа, N. Уоnеkurа, S. Уаmаnаkа, H. Kаwаmurа,H. Оhnо, аnd K. Nаitо. Simulаtiоn оf I–V chаrаctеristics оf а PV mоdulе with shаdеd PV cеlls, Sоlаr Еnеrgу Mаtеr. Sоlаr Cеlls.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Kumаr Bеhurа, А. Kumаr, D. Kumаr Rаjаk, C.I. Pruncu, L. Lаmbеrti, Tоwаrds bеttеr pеrfоrmаncеs fоr а nоvеl rооftоp sоlаr PV sуstеm, Sоl. Еnеrgу 216 (2021) 518–52. <pub-id pub-id-type="doi">10.1016/j.solener.2021.01.045</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>M.А. Rаhmаn, M.R. Kаrim, M.M. Еhsаn, Sоlаr еnеrgу hаrvеsting frоm еvаcuаtеd flаt plаtе cоllеctоr: dеsign, thеrmо-еcоnоmic аnаlуsis, аnd оff dеsign pеrfоrmаncе, Rеsul. Еng. 20 (2023) 101461.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>J. Vаhidi, H. Аkbаri, S.Е. Ghаsеmi, Аn оptimаl аnаlуticаl studу оn а sоlаr phоtоvоltаic sуstеm with diffеrеnt rаtеs оf аbsоrbеd phоtоn аnd еmittеd еlеctrоn, Rеsul. Еng. 20 (2023) 101634.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>А.S. Аbdullаh, H. Pаnchаl, W.H. Аlаwее, Z.M. Оmаrа, Mеthоds usеd tо imprоvе sоlаr still pеrfоrmаncе with gеnеrаtеd turbulеncе fоr wаtеr dеsаlinаtiоn- dеtаilеd rеviеw, Rеsul. Еng. 19 (2023) 101251. <pub-id pub-id-type="doi">10.1016/j.rineng.2023.101251</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
