<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v2i5.238</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-010603</article-id>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">MODEL VA MODELLASHTIRISH TUSHUNCHALARI VA BOSQICHLARI</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>CONCEPTS AND STAGES OF MODEL AND MODELLING</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>КОНЦЕПЦИИ И ЭТАПЫ МОДЕЛИРОВАНИЯ И МОДЕЛИРОВАНИЯ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Sotvoldiyev A‘zamjon</string-name>
          <aff>Andijon davlat pedagogika instituti, Boshlang‘ich ta‘lim metodikasi kafedrasi katta o‘qituvchisi</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2023-06-05">
        <day>05</day>
        <month>06</month>
        <year>2023</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2023</year>
      </pub-date>
      <volume>2</volume>
      <issue>5</issue>
      <fpage>154</fpage>
      <lpage>157</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-010603/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Hammamizga ma‘lumki tabiat va jamiyat xossalari kuzatilayotganda ular to‘g‘risida dastlabki tushunchalar hosil bo‘ladi, Bu tushunchalar oddiy so‘zlashuv tilida, turli rasmlar, sxemalar, belgilar orqali ifbdalanishi mumkin. Xuddi ana shunday tushunchalarga model deyiladi</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>As we all know, when the properties of nature and society are observed, initial concepts about them are formed. These concepts can be expressed in ordinary spoken language, through various pictures, diagrams and symbols. Precisely such concepts are called models.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>Как известно, при наблюдении за особенностями природы и общества формируются о них исходные представления, которые могут быть выражены простым разговорным языком, через различные картинки, схемы, символы. Такие концепции называются моделями.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>Model</kwd>
        <kwd>moddiy (fizik</kwd>
        <kwd>geometrik</kwd>
        <kwd>matematik) va g‘oyaviy (rasmiylashgan</kwd>
        <kwd>rasmiylashmagan) modellar</kwd>
        <kwd>Nszariy-analitik</kwd>
        <kwd>amiiliy iqtisodiy-matematik</kwd>
        <kwd>strukturial</kwd>
        <kwd>funksional</kwd>
        <kwd>determenlashgan</kwd>
        <kwd>stoxostik</kwd>
        <kwd>dinamik</kwd>
        <kwd>statistik</kwd>
        <kwd>chiziqli</kwd>
        <kwd>chiqizsiz</kwd>
        <kwd>ekzogen</kwd>
        <kwd>endugen</kwd>
        <kwd>ochiq</kwd>
        <kwd>yopiq</kwd>
        <kwd>mikro</kwd>
        <kwd>makro</kwd>
        <kwd>normativ</kwd>
        <kwd>diskret modellar va iqtisodiy matematik usullar</kwd>
        <kwd>modellashtirish</kwd>
        <kwd>sub‘ekt</kwd>
        <kwd>ob‘ekt.</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>Model</kwd>
        <kwd>material (physical</kwd>
        <kwd>geometric</kwd>
        <kwd>mathematical) and conceptual (formalized</kwd>
        <kwd>non-formalized) models</kwd>
        <kwd>theoretical-analytical</kwd>
        <kwd>applied economic-mathematical</kwd>
        <kwd>structural</kwd>
        <kwd>functional</kwd>
        <kwd>deterministic</kwd>
        <kwd>stochastic</kwd>
        <kwd>dynamic</kwd>
        <kwd>statistical</kwd>
        <kwd>linear</kwd>
        <kwd>nonlinear</kwd>
        <kwd>exogenous</kwd>
        <kwd>endogenous</kwd>
        <kwd>open</kwd>
        <kwd>closed</kwd>
        <kwd>micro</kwd>
        <kwd>macro</kwd>
        <kwd>normative</kwd>
        <kwd>discrete models and economic-mathematical methods</kwd>
        <kwd>modelling</kwd>
        <kwd>subject</kwd>
        <kwd>object.</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>модель</kwd>
        <kwd>материальная (физическая</kwd>
        <kwd>геометрическая</kwd>
        <kwd>математическая) и концептуальная (формализованная</kwd>
        <kwd>неформальная) модели</kwd>
        <kwd>концептуально-аналитическая</kwd>
        <kwd>практическая экономико-математическая</kwd>
        <kwd>структурная</kwd>
        <kwd>функциональная</kwd>
        <kwd>детерминированная</kwd>
        <kwd>стохастическая</kwd>
        <kwd>динамическая</kwd>
        <kwd>статистическая</kwd>
        <kwd>линейная</kwd>
        <kwd>бесконечная</kwd>
        <kwd>экзогенная</kwd>
        <kwd>эндогенная</kwd>
        <kwd>открытые</kwd>
        <kwd>закрытые</kwd>
        <kwd>микро</kwd>
        <kwd>макро</kwd>
        <kwd>нормативные</kwd>
        <kwd>дискретные модели и экономико-математические методы</kwd>
        <kwd>моделирование</kwd>
        <kwd>предмет</kwd>
        <kwd>объект. Model so‘zi lotincha modulus so‘zidan olingan bo‘lib</kwd>
        <kwd>o‘lchov</kwd>
        <kwd>Uzbekistan 155</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Chavchanidze V. V..Gelman O. Ya., Modelirovaniye v nauke i texnike, M., 1966;</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Usmonxoʻjayev H. H., Mexanizm va mashinalar nazariyasi, T., 1970.[1]</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
